Kashinje Zacharia

726. OB´IB´ILA MU MHAGALE.

Ulusumo lunulo, lulolile bhub’ib’i bho mbiyu mu mhagale. Imhagale gali manumba ayo gatali ugushila uguzengwa. Olihoyi munhu uyo agab’ib’a mbiyu jakwe umu mhagale jinijo aliganika giki adulile gubisha jiliwa moyi. Aho oduma ugubhona solobho yose yose wibhuja, “nibhuli nagaiwa solobho yose yose umubhutumami bhone?” Abhiye bhung’wila giki, “ob’ib’ila mu mhagale.”

Ulusumo lunulo, lugalenganijiyagwa kuli munhu uyo agahoyelaga mihayo iyo itina solobho yose yose, umuwikaji bhokwe. Umunhu ng’wunuyo, agajimijaga makanza gakwe sagala, kunguno adapandikaga ginhu ijo jidulile gung’wambilija umuwikaji bhokwe. Uweyi agabhalendejaga na  bhiye bhaduma uguitumama imilimo yabho, kunguno ya guhoyela mihayo iyo idadulile ugubhambilija jose jose.

Umunhu ung’wunuyo, agikolaga nu uyo ob’ib’ila mbiyu jakwe mu mhagale, kunguno nang’hwe adapandikaga solobho yose yose, umuwikaji bhokwe. Hunagwene abhanhu bhagang’wilaga giki, “ob’ib’ila mu mhagale.’

Ulusumo lunulo, lolanga bhanhu higulya ya guhoyela mihayo ya gubhambilija ugujibheja chiza ikaya jabho, kugiki bhadule gupandika solobho ya gubhulang’hana chiza ubhupanga bho bhanhu bhabho, umuwikaji bhobho

Mathayo 13:5-7.

ULIPANDIA KWENYE MAPAGALE.

Methali hiyo, huangalia usiaji wa mbegu kwenye mapagale. Mapagale ni majengo yale ambayo hayajaisha kujengwa. Alikuwepo mtu mmoja ambaye alisia mbegu kwenye mapagale akitumainia kupata mazao kutoka humo. Alipokosa kupata faida yoyote, alijiuliza, “kwa nini nimekosa faida yoyote kwenye utendaji wangu wa kazi?” Wenzake walimjibu kwamba, “ulipandia kwenye mapagale.”

Methali hiyo, hulinganishwa kwa mtu yule ambaye hutumia muda wake katika huongelea maneno yasiyo na faida yoyote kwenye maisha yake. Mtu huyo, huupoteza hovyo muda wake kwa sababu huwa hapati kitu kinachoweza kumsaidia katika maisha yake. Yeye huwachelewesha hata wenzake kufanya kazi zao kwa sababu ya kuendelea kuwaongelesha maneno yasiyoweza kuwasaidia chochote.

Mtu huyo, hulingana na mtu aliyepanda mbegu kwenye mapagale, kwa sababu naye hakuweza kupata faida yoyote, katika maisha yake. Ndiyo maana watu humwambia kwamba, “ulipandia kwenye mapagale.”

Methali hiyo, hufundisha watu juu ya kuutumia muda wao katika kuongelea maneno yawezayo kuwaletea mandeleo kwenye familia zao, ili waweze kupata faida ya kuyalinda na kuyaendeleza vizuri maisha yao.

Mathayo 13:5-7. “Nyingine zikaanguka sehemu yenye mawe, ambapo hapana udongo mwingi. Zikaota haraka kwa sababu udongo ulikuwa hauna kina. Lakini jua lilipozidi, mimea hiyo ilinyauka na kukauka kwa sababu mizizi yake haikuwa na kina. Mbegu nyingine zilianguka katikati ya miiba, miiba hiyo ikakua ikazisonga.”

725. MIBHI UNGI NU NG´HELEMBI UNGI (MIBHI UNGI NU NIMI UNGI..

Olihoyi munhu uyo agalima ngunda ntale na ujibhibha imbiyu chiza. Imbiyu jinijo aho ja jukula agailimila ingeze ya ngunda gunuyo mpaka uyimala. Oho japya ijiliwa jinijo ijamungunda gokwe gunuyo, agazumalika umunhu ng’wunuyo. Unhekela munhu ungi uyo agajihelemba ijiliwa jinijo na gwandya gujilya. Abhanhu aho bhabhona shene, bhuyomba giki, “mibhi ungi nu ng’helembi ungi (mibhi ungi nu nimi ungi).”

Ulusumo lunulo lugalenganijiyagwa kuli munhu uyo agukoyakoyelaga ginhu jose jose umuwikaji bhokwe. Aliyo lulu ulu ugajipandika isabho ijagufumila umunimo gunuyo, agakijaga ugujitumamila hamo kunguno ya gwinga kuwelelo, nulu gusamijiwa kungi uko adikomile ugujiyegela ijo ujikoyelaga. Iginhu jinijo jigatumamilagwa na bhanhu bhangi abho bhadajikoyelile.

Umunhu ng’wunuyo, agikolaga nu mibhi o mbiyu uyo agajikoyelaga ijikolo ijo adajitumilaga ulu japya, kunguno nu weyi agabhalekelaga bhanhu bhangi,  bhajitumamila abho bhadajikoyelile.  Hunagwene abhanhu bhagayombaga giki, “mibhi ungi nu ng’helembi ungi (mibhi ungi nu nimi ungi).”

Ulusumo lunulo lolanga bhanhu higulya ya gwitolea gubhatumamila bhichabho umuwikaji bhobho, kugiki bhadue gupandika matwajo mingi, ayo gadulile gujibheja chiza ikaya jabho. Igelelilwe bhajileke inhungwa jagwiiganika bhoyi duhu, umuwikaji bhobho.

Waefeso 5:32.

Yohana 3:25.

Yahana 4:37-38.

1 Wakorintho 3:6-9.

Luka 10:2.

Wagalatia 6:7-9.

MPANDAJI MWINGINE NA MVUNAJI MWINGINE (MPANDAJI MWINGINE NA MLIMAJI MWINGINE.

Alikuwepo mtu mmoja aliyelima shamba kubwa, akamwaga mbegu vizuri. Zilipoota mbegu hizo aliipalilia palizi mpaka akaimaliza. Yalipoiva mazao yake, mtu huyo alifariki dunia. Akamwachia mtu mwingine ambaye aliyavuna mazao hayo na kuanza kuyatumia. Watu walipoona vivyo, walisema kwamba, “mpandaji mwingine na mvunaji mwingine (mpandaji mwingine na mlimaji mwengine).”

Methali hiyo, hulinganishwa kwa mtu yule ambaye huhangaika kuifanya kazi fulani ambayo matunda yake hushindwa kuyafaidi, maishani mwake. Mtu huyo, hufanya kazi kwa bidii sana mpaka akafikia hatua ya kuanza kuyatumia matunda ya kazi yake hiyo. Lakini kabla ya kuanza kuyatumia matunda hayo, mtu huyo, ama hufariki dunia au huhamishwa na kupelekwa sehemu ambayo hushindwa kuyafaidi matunda ya kazi yake hiyo aliyoihangaikia.

Mtu huyo hufanana na mpandaji wa mbegu katika shamba ambaye alilitunza shamba lake mpaka apata mavuno mengi ambayo aliwaachia wengine wakayafaidi, kwa sababu naye huyu aliwaachiwa wengine wakafaidi matunda ya kazi hiyo, aliyoihangaikia. Ndiyo maana watu husema kwamba, “mpandaji mwingine na mvunaji mwingine (mpandaji mwingine na mlimaji mwingine).”

Methali hiyo, hufundisha watu juu ya kujitolea kufanya kazi kwa ajili ya wenzao maishani mwao, ili waweze kupata mafanikio mengi zaidi yawezayo kuziendeleza vizuri familia zao.

Waefeso 5:32. “Siri hii ni kubwa, bali mimi nanena kuhusu Kristo na Kanisa.”

Yohana 3:25. “Mashindano yakazuka kati ya baadhi ya wanafunzi wa Yohana na Myahudi mmoja kuhusu suala la desturi ya kunawa.”

Yahana 4:37-38. “Hivyo kule kusema, ‘Mmoja hupanda na mwingine huvuna,’ ni kweli kabisa. Niliwatuma mkavune mazao ambayo hamkupanda, wengine walifanya kazi ngumu, nanyi mmevuna faida ya taabu yao.”

1 Wakorintho 3:6-9. “Mimi nilipanda mbegu, Apolo akatia maji, lakini Mungu ndiye aliyekuza. Hivyo mwenye kupanda mbegu na mwenye kutia maji si kitu, bali Mungu peke Yake ndiye akuzaye. Apandaye mbegu ni sawa na yule atiaye maji. Kila mmoja atalipwa kulingana na kazi yake. Sisi ni watenda kazi pamoja na Mungu, ninyi ni shamba la Mungu, ni jengo la Mungu.”

Luka 10:2. “Akawaambia, “Mavuno ni mengi, lakini watenda kazi ni wachache. Kwa hiyo mwombeni Bwana wa mavuno, awapeleke watenda kazi katika shamba lake.”

Wagalatia 6:7-9. “Msidanganyike, Mungu hadhihakiwi. Kwa kuwa kile apandacho mtu ndicho atakachovuna. Apandaye kwa mwili, katika mwili wake, atavuna uharibifu, lakini yeye apandaye katika Roho, katika Roho atavuna uzima wa milele. Hivyo, tusichoke katika kutenda mema, kwa kuwa tutavuna kwa wakati wake tusipokata tamaa.”

724. UGUKOYAGA NA TEMBE ING´OMBE JACHILULAGA.

Ulusumo lunulo, lwingila kuli munhu uyo ocholaga gupandika ng’ombe  mulugutu lo ng’ombe, umujigalalilaga. Umunumo jigalekaga tembe iyo adulile umunhu nulu gulibhila amagulu gakwe uyo wingila moyi.

Umunhu ng’wunuyo agayukoya ugugafunya amagulu gakwe kunguno ya gulibhila umutembe ija ng’ombe ijojalijachilulwa jugading’wa. Agang’wila ung’wiye uyo bhali nawe, “ahenaha jilihoyi ing’ombe ningi noyi kunguno itembe jiniji jiliningi mpaga nalikoya ugugafunya amagulu gane.” Ung’wiye aganshokeja aliyomba, “ugukoyaga na tembe ing’ombe jachilulaga.”

Ulusumo lunulo, lugalenganijiyagwa kuli munhu uyo agatumamaga nimo uyo gudina na solobho yose yose. Umunhu ng’winuyo agajimijaga makanza gakwe bho nduhu solobho, ukunhu alijimala sagala ninguzu jakwe. Uweyi agamalaga nguzu jakwe bho nduhu gupandika solobho yose yose.

Umunhu ng’wunuyo, agatumamaga nimo uyo gudikilile nu munhu uyo agukoyelaga tembe ja ng’ombe umo jitiho ing’ombe jinijo. Hunagwene abhanhu bhagang’wilaga umunhu ng’wunuyo giki, “ugukoyaga na tembe ing’ombe jachilulaga.”

Ulusumo lunulo, lolanga bhanhu higulya ya kuleka gutumama milimo iyo idina solobho yose yose, kunguno bhagujimija makanza gabho sagala. Gashinaga lulu, igelelilwe bhaisolanye imilimo iyo idulile gubhenhela solobho ningi, umuwikaji bhobho, hunabhayitumama lulu iyiniyo.

Mathayo 13:5-7.

Wagalatia 6:7-10.

UNAHANGAIKA NA TOPE (KINYESI CHA NG’OMBE) NG’OMBE WAMEENDA MACHUNGANI.

Methali hiyo ilianzia kwa mtu aliyekuwa akitafuta kupata ng’ombe, akiwa ndani ya zizi la ng’ombe waliokuwa wameenda machungani. Kwenye zizi hilo, kulikuwepo na tope la kinyesi cha ng’ombe la kuzamisha miguu yake yule anayeingia

Mtu huyo, alianza kuhangaika kuitoa miguu yake kwenye matope hayo kwa sababu ilikuwa imezama kwenye zizi hilo la ng’ombe waliokuwa wameenda machungani. Alimwambia mwenzake, “hapa pana ng’ombe wengi sana kwa sababu ya kinyesi au tope hili kuwa jingi mpaka nahangaika kuitoa miguu yangu.” Mwenzake akamjibu akisema, “unahangaika na tope (kinyesi cha ng’ombe) ng’ombe wameenda machungani.”

Methali hiyo, hulinganishwa kwa mtu yule ambaye hufanya kazi isiyo na faida yoyote. Mtu huyo, hupoteza wakati wake bure, huku akizimaliza hovyo nguvu zake hizo. Yeye huzimaliza nguvu zake hizo kwa kuifanya kazi hiyo kwa muda mrefu na bila faida yoyote.

Mtu huyo, hufananishwa na mtu anayehangaika na kinyesi cha ng’ombe kilichoachwa zizini na ng’ombe walioenda kuchungwa. Ndiyo maana watu humwambia kwamba, “unahangaika na tope (kinyesi cha ng’ombe) ng’ombe wameenda machungani.”

Methali hiyo, hufundisha watu juu ya kuacha kupoteza muda wao katika kufanya kazi isiyo na faida yoyote, maishani mwao. Kumbe basi, wanatakiwa kuzifanyia utafiti kazi zao, ili waweze kuzichagua na kuzitekeleza zile zinazowaletea faida katika kuziendeleza familia zao.

Mathayo 13:5-7. “Nyingine zikaanguka sehemu yenye mawe, ambapo hapana udongo mwingi. Zikaota haraka kwa sababu udongo ulikuwa hauna kina. Lakini jua lilipozidi, mimea hiyo ilinyauka na kukauka kwa sababu mizizi yake haikuwa na kina. Mbegu nyingine zilianguka katikati ya miiba, miiba hiyo ikakua ikazisonga.”

Wagalatia 6:7-10. “Msidanganyike, Mungu hadhihakiwi. Kwa kuwa kile apandacho mtu ndicho atakachovuna. Apandaye kwa mwili, katika mwili wake, atavuna uharibifu, lakini yeye apandaye katika Roho, katika Roho atavuna uzima wa milele. Hivyo, tusichoke katika kutenda mema, kwa kuwa tutavuna kwa wakati wake tusipokata tamaa. Kwa hiyo, kadiri tupatavyo nafasi na tuwatendee watu wote mema, hasa wale wa jamaa ya waaminio.”

723. OSHELA HA NYAGA.

Oliho mayu umo uyo oshaga bhusiga, aliyo lulu oshelaga haluyaga. Ubhufu bhokwe bhomanaga bhuchalwa na luyaga. Aho omala ugusha wisanga bhoshilaga guchalwa na nyaga ubhufu bhoke. Aho obhugaiwa ubhufu agayomba, “nanoga bhure kunguno nu bhufu nagaiwa.” Abhiye bhung’wila giki, “oshela ha nyaga.”

Ulusumo lunulo, lugalenganijiyagwa kuli munhu uyo agatumamaga nimo uyo gudina na solobho yose yose. Umunhu ung’winuyo agajimijaga makanza gakwe bhure ukunhu alijimala sagala inguzu jakwe. Uweyi agamalaga nguzu jakwe bho nduhu gupandika solobho yose yose.

Umunhu ng’wunuyo, agatumamaga nimo uyo gudikilile na munhu uyo alishela bhusiga bhokwe ha nyaga aho bhugamanaga bhuchalwa ubhusu ubho alibhusha. Hunagwene abhanhu bhagang’wilaga umunhu ng’wunuyo giki, “oshela ha nyaga.”

Ulusumo lunulo, lolanga bhanhu higulya ya kuleka gutumama milimo iyo idina solobho yose yose, kunguno bhagujimija makanza gabho sagala. Gashinaga lulu, igelelilwe bhaisolanye imilimo iyo idulile gubhenhela matwajo mingi, umuwikaji bhobho, hunabhayitumama lulu iyiniyo.

Mathayo 13:5-7.

Wagalatia 6:7-10.

KISWAHILI: UMESAGIA KWENYE UPEPO.

Alikuwepo mama mmoja ambaye alikuwa anasaga mtama, lakini alikuwa anasagia kwenye upepo. Unga wake ulikuwa ukichukuliwa na upepo. Alipomaliza kusaga akajikuta hana unga, akasema, “nimechoka bure na unga nimekosa.” Wenzake wakamwambia kwamba, “umesagia kwenye upepo.”

Methali hiyo, hulinganishwa kwa mtu yule ambaye hufanya kazi isiyo na faida yoyote. Mtu huyo, hupoteza wakati wake bure huku akizimaliza hovyo nguvu zake hizo. Yeye huzimaliza nguvu zake hizo kwa kuifanya kazi hiyo kwa muda mrefu na bila faida yoyote.

Mtu huyo, hufanya kazi ambayo haiko tofauti na mtu aliyesagia mtama wake kwenye upepo ambao ulikuwa unauchukua unga wake aliokuwa akiusaga. Ndiyo maana watu humwambia kwamba, “umesagia kwenye upepo.”

Methali hiyo, hufundisha watu juu ya kuacha kupoteza muda wao katika kufanya kazi isiyo na faida yoyote maishani mwao. Kumbe basi, wanatakiwa kuzifanyia utafiti kazi zao, ili waweze kuzichagua na kuzitekeleza zile zinazowaletea faida katika kuziendeleza familia zao.

Mathayo 13:5-7. “Nyingine zikaanguka sehemu yenye mawe, ambapo hapana udongo mwingi. Zikaota haraka kwa sababu udongo ulikuwa hauna kina. Lakini jua lilipozidi, mimea hiyo ilinyauka na kukauka kwa sababu mizizi yake haikuwa na kina. Mbegu nyingine zilianguka katikati ya miiba, miiba hiyo ikakua ikazisonga.”

Wagalatia 6:7-10. “Msidanganyike, Mungu hadhihakiwi. Kwa kuwa kile apandacho mtu ndicho atakachovuna. Apandaye kwa mwili, katika mwili wake, atavuna uharibifu, lakini yeye apandaye katika Roho, katika Roho atavuna uzima wa milele. Hivyo, tusichoke katika kutenda mema, kwa kuwa tutavuna kwa wakati wake tusipokata tamaa. Kwa hiyo, kadiri tupatavyo nafasi na tuwatendee watu wote mema, hasa wale wa jamaa ya waaminio.”

722. KUBHIBHA MU MASWA KUSHELA HASI.

Bhaliho bhanhu bhadatu, abho bhikalaga hakaya yimo, aliyo bhuli ng’wene otumamaga nimo gokwe, uyo goli heka nugo bhiye. Uogwandya olimaga bho gujib’ib’a inbuyu mumaswa, uokabhili oshelaga bhusu hasi, uokadatu ojidimaga mitugo.

Unimi agang’wila unshi, “udashelage hasi kunguno bhugujimila mmasalu ubhufu bhoko.” Unshi nawe agashosha, “unene nadulile gubhusungula ubhusu nubhupandika nulu bhugehu, alubhebhe iki ulijibhibha mumaswa inbiyu jako, udujijimijaga sagala lulu?” Hunaubhawila undimi omitugo giki, “kubhibha mu maswa kushela hasi.”

 Ulusumo lunulo, lugalenganijiyagwa kuli munhu uyo agunlangaga munhu uyo adigwaga iyo alilangwa.  Ukwene huguhaya giki, alijimija mihayo na makanza gakwe dalali. Ilinduhu solobho yose yose ukuli nangi kunguno unangwa alisawa na gulu.

Umunhu ng’wunuyo agatumamaga nimo uyo gudikilile na munhu uyo alishela bhusu bhokwe hasi, nulu uyo alib´ib´a mbiyu jakwe mu maswa. Hunagwene abhanhu bhagayombaga giki, “kubhibha mu maswa kushela hasi.”

Ulusumo lunulo, lolanga bhanhu higulya ya kuleka gutumama milimo iyo idina solobho yose yose, kunguno bhagujimija makanza gabho sagala. Gashinaga lulu, igelelilwe bhaisolanye imilimo iyo idulile gubhenhela matwajo mingi, umuwikaji bhobho, hunabhayitumama lulu iyiniyo.

Mathayo 13:5-7.

Wagalatia 6:7-10.

KISWAHILI: KUSIA KWENYE MAJANI KUSAGIA CHINI.

Walikuwepo watu watatu waliokuwa wakiishi kwenye familia moja, lakini kila mmoja alifanya kazi tofauti na ya mwingine. Wa kwanza alikuwa analima kwa kuzimwaga mbegu kwenye majani, wa pili alikuwa anasagia unga chini, na wa watatu alikuwa mchungaji wa mifugo.

Mkulima alimwambia msagaji, “usisagie chini kwa sababu unga wako utapotea kwenye mchanga.” Msagaji akajibu, “mimi naweza kupepeta walau nikapata unga kidogo, nawewe kwa vile unasia mbegu kwenye majani, huzipotezi hovyo mbegu zako hizo?” Ndipo yule mchungaji wa mifugo akawaambia kwamba, “kusia kwenye majani kusagia chini.”

Methali hiyo, hulinganishwa kwa mtu yule anayemfundisha mtu asiyesikia kile anachofundishwa. Kumfundisha mtu kama huyo, ni kupoteza maneno na wakati wake bure. Hakuna faida yoyote kwa mfundishaji, wala kwa yule anayefundishwa, kwa sababu mtu yule ni sawa na kiziwi.

Mtu huyo, hufanya kazi ambayo haitofautiani na mtu anayesagia unga wake chini, au yule anayesia mbegu zake kwenye majani. Ndiyo maana watu husema kwamba, “kusia kwenye majani kusagia chini.”

Methali hiyo, hufundisha watu juu ya kuacha kupoteza muda wao katika kufanya kazi isiyo na faida yoyote maishani mwao. Kumbe basi, wanatakiwa kuzifanyia utafiti kazi zao, ili waweze kuzichagua na kuzitekeleza zile zinazowaletea faida katika kuziendeleza familia zao.

Mathayo 13:5-7. “Nyingine zikaanguka sehemu yenye mawe, ambapo hapana udongo mwingi. Zikaota haraka kwa sababu udongo ulikuwa hauna kina. Lakini jua lilipozidi, mimea hiyo ilinyauka na kukauka kwa sababu mizizi yake haikuwa na kina. Mbegu nyingine zilianguka katikati ya miiba, miiba hiyo ikakua ikazisonga.”

Wagalatia 6:7-10. “Msidanganyike, Mungu hadhihakiwi. Kwa kuwa kile apandacho mtu ndicho atakachovuna. Apandaye kwa mwili, katika mwili wake, atavuna uharibifu, lakini yeye apandaye katika Roho, katika Roho atavuna uzima wa milele. Hivyo, tusichoke katika kutenda mema, kwa kuwa tutavuna kwa wakati wake tusipokata tamaa. Kwa hiyo, kadiri tupatavyo nafasi na tuwatendee watu wote mema, hasa wale wa jamaa ya waaminio.”