260. GUCHING’WA NO IDI GUCHA

Imbuki ya lusumo lunulo ingilile kuli munhu uyo ochimagwa ginhu jugi, guti linti, nulu ichimu na bhibhoneji hakaya yakwe. Umunhu ng’unuyo aguminyika kunguno ya kupandika ilonda aho ichimilagwa.  Aliyo lulu, umunhu ng’unuyo, idigiki agucha duhu, kunguno adulile gulagulwa ililonda linilo mpaga nulu lyupila. Hunagwene abhanhu bhagayombaga giki, ‘guching’wa no idi gucha.’

Ulusomo lunulo lugalenganijiwa kubhanhu abho bhagabhadililaga bhasadu bhabho bho gubhachala kusitali, bhagapandika bhugota bho gudula gubhapija wangu, kugiki bhadule gwendelea kutumama milimo yabho chiza.

Abhanhu bhenab’o bhagab’izaga na bhutogwa bhutale kubhichab’o. Gub’itila bhutogwa bhunubho bhagadulaga gubhambilija abhanhu bhabho bho kutumila nulu sabho jabho. Bhagitaga giko, kunguno bhamanile igiki, ‘guching’wa no idi gucha.’

Ulusumo lunulo lolanga bhanhu higulya ya kudilila bhanhu abho bhalina na makoye, guti ga bhusadu na gangi, kugiki bhadule gupila wangu abhanhu bhenabho. Ubhudiliji bhunubho bhugubhambilija bhanhu bhingi abho bhali makoye guti ga bhusadu, uguginja wangu.

KISWAHILI: KUCHOMWA SANA SIYO KUFA

Chanzo cha methali hiyo chatokea kwa mtu aliyechongwa kitu chenye ncha kali, kama mti au mkuki, akiwa kwenye familia yake, na watu wenye nia mbaya na yeye. Mtu huyo huumia kwa sababu ya hupata jeraha kwenye sehemu aliyochongwa na kitu hicho. Hata hivyo mtu huyo, aweza kutibiwa jeraha hilo mpaka akapona vizuri. Kuchomwa hadi kupata jeraha kama hilo siyo kwamba atakufa. Ndiyo maana watu husema kwamba, ‘kuchomwa sana siyo kufa.’

Methali hiyo hulinganishwa kwa watu wenye upendo wa kuwajali wagonjwa kwa kuwapeleka hosipitalini ili wakapatiwe matibabu ya kuwawezesha kupona haraka ya kutosha kuendelea na kazi zao vizuri.

Upendo walio nao watu hao huwawezesha kuwatatulia watu hao matatizo yao kwa sababu kupitia upendo huo, watu hao hufikia hata hatua ya kutumia mali zao katika kuwawezesha watu wao kupona haraka makonjwa au majoreha ya aina mbalimbali.  Watu hao hufanya hivyo kwa sababu wafahamu kwamba, ‘kuchomwa sana siyo kufa.’

Methali hiyo hufundisha watu juu ya kuwa na upendo wa kuwajali watu walio na matatizo mbalimbali, yakiwemo yale ya ugonjwa na mengine, ili waweze kupona haraka. Upendo huo utawawezesha watu hao kutatua matatizo ya watu wengi wanaohitaji msaada huo.

sickness sadness-

spear

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.