146. LUKANDO KANDO LO NG’WANA MBATI WISANYA JAKWE

Research sponsored by: Don Sybertz, with special thanks to Rev Joe Healey (African proverbs, Sayings and stories)

Imbuki ya kahayile kenako ilinola munhu uyo agikalaga na lukando kando na adakangilwe mhayo gose gose, kulo giki wimanile igiki alinajo ijikolo. Ijikolo jinijo jili giti ng’ombe, hela, malale, na manumba.

Giko lulu, umunhu ng’wunuyo agikalaga wimanile igiki nulu agapandika mayange, nduhu amakoye nguno agwigunana bho jikolo jakwe. Huguha giki, ung’wenuyo wisanije jikolo jakwe umuwikaji bhokwe.

Gashinaga lulu, akahayile kenako kagalenganijiyagwa kuli munhu uyo wisanije jikolo jakwe umuwikaji bhokwe. Ung’wunuyo adakangagwa kulwa nguno ya jikolo jinijo ijo ajisanije.

Akahayile kenako kadulanga higulya ya kuleka inhungwa ija bhudoshi umukikalile kise. Tub’ize na nhungwa jawiza ijagudambilija gwikala nab’umo na b’igisu, kunguno dudina ginhu ijagudosela. Idichiza ugudosela majikolo ga musi ng’wenumu, kunguno gose agenayo galab’ita.

KISWAHILI: KUJIDAI DAI KWA MWANAFURANI ATEGEMEA CHAKE.

Chanzo cha msemo huo kinamwangalia mtu ambaye huwa na tabia ya kujidai maishani mwake. Mtu huyo hatishwi na neno lolote, kwa sababu ya mali zake anazozitegemea. Mali hizo ni kama ng’ombe pesa, mashamba na majumba.

Hivyo basi, mtu huyo huwa anajiamini kwamba, hata kama akipata matatizo, atazitumia mali hizo katika kutatua matatizo hayo. Ndiyo kusema kwamba, mtu huyo hutegemea mali zake maishani mwake. Hujiona yeye kuwa hawezi kuhangaika, kwa vile atatumia mali hizo katika kutatua matatizo hayo.

Kumbe basi, msemo huo hulinganishwa kwa mtu ambaye hutumainia mali zake maishani mwake. Mtu huyo huwa hatishwi na kitu kwa sababu ya mali zake hizo anazozitegemea.

Msemo huo hutufundisha juu ya kuacha tabia yenye majivuno ya kuzarau wengine maishani. Badala yake tuwe na tabia njema iwezayo kusaidia katika kuishi maisha yenye umoja na wenzetu, kwa sababu hatuna cha kulingia au kujivunia. Ndiyo kusema kwamba, siyo vizuri kulingia mali za hapa duniani kwa sababu hizo zote zitapita.

“Midomo yao isemayo uongo na inyamazishwe, kwa maana kwa kiburi na dharau husema kwa majivuno dhidi ya wenye haki.” (Zaburi 31:18).

“Kumbuka matendo ya ajabu aliyoyafanya, miujiza yake na hukumu alizozitamka.” (Zaburi 101:5).

“Majivuno ya mwanadamu yatashushwa na kiburi cha wanadamu kitanyenyekezwa, BWANA peke yake ndiye atatukuzwa siku hiyo, nazo sanamu zitatoweka kabisa.” (Isaya 2:12).

“Basi sikilizeni ninyi msemao, ‘‘Leo au kesho tutakwenda katika mji huu ama ule tukae humo mwaka mmoja, tufanye biashara na kupata faida.’’ Lakini hamjui hata litakalotukia kesho. Maisha yenu ni nini? Ninyi ni ukungu ambao huonekana kwa kitambo kidogo kisha hutoweka. Badala yake, inawapasa kusema, ‘‘Kama Bwana akipenda, tutaishi na kufanya hili ama lile.’’ Kama ilivyo sasa, mnajisifu na kujigamba. Kujisifu kwa namna hiyo ni kubaya. Basi mtu ye yote anayejua jema limpasalo kutenda, lakini asilitende, mtu huyo anatenda dhambi.” (Yakobo 4:13-17).

“Kwa habari zenu, mlikuwa wafu katika makosa na dhambi zenu, ambazo mlizitenda mlipofuatisha namna ya ulimwengu huu na za yule mtawala wa ufalme wa anga, yule roho atendaye kazi ndani ya wale wasiotii. Sisi sote pia tuliishi katikati yao hapo zamani, tukifuata tamaa za mwili na mawazo yake. Nasi kwa asili tulikuwa wana wa ghadhabu, kama mtu mwingine ye yote. Lakini Mungu, kwa upendo Wake mwingi kwetu sisi, ambaye ni mwingi wa rehema, hata tulipokuwa wafu kwa ajili ya makosa yetu, alitufanya tuwe hai pamoja na Kristo Yesu, yaani, mmeokolewa kwa neema.” (Wafilipi 2:1-5).

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s