143. LUB’UB’U LUGANSHOGELAGA UYOOLUTUMYA

Research sponsored by: Don Sybertz, with special thanks to Rev Joe Healey (African proverbs, Sayings and stories)

Mbuki ya kahayile kenako ililola lub’ub’u. Ulub’ub’u lugigelaga ulu munhu agushimizaga. Aguyuludundumucha aliyo luguyunshogela nuwei uyo agulutumyaga.

Akahayile kenako kagalenganijiyagwa nu kumiito ga bhanhu, inguno amiito genayo gaganhondejaga bhuli ng’wene uyo agagitaga umuwikaji bhokwe. Ulu munhu wita miito gawiza, agubhiza na bhuyegi, umuwikaji bhokwe. Aliyo ulu miito gakwe gib’iza gabhub’i, gagung’wenhela makoye, umuwikaji bhokwe.

Ukubhanhu akahayile kenako kalilola munhu uyo witaga mihayo ya sagala, nulu giti gwib’a, guyomba b’ulomolomo, bhupondya, na yingi iyoyikolile ni yeniyo. Giko lulu, ulugiki mihayo yudaama, aguimala nu ng’witi oyo.

Akahayile kenako kadulanga higulya ya kulekana ni mihayo iyabhub’ub’i, giti yeniyo iyasagala. Kunguno imihayo yeniyo idulile guduchala ku makoye, umuwikaji bhokwe.

Ijinagongeja, akahayile kenako kadulanga higulya ya kub’iza na nhungwa jawiza, ijagwita miito gawiza, ayogadulile gudenhela b’uyegi bho gwikala na mholele na bhigisu umuwikaji wise.

VUMBI HUMRUDIA ALIYE ITIMUA

Maana ya msemo huo inaangalia vumbi. Vumbi hutokea wakati mtu akitembea. Vumbi hilo humfuata yule anayelitimua.

Msemo huo hulinganishwa na matendo ya watu, kwa sababu matendo hayo humfuata kila mmoja yale aliyoyafanya katika maisha yake. Kama mtu akitenda matendo mema, atakuwa na furaha maishani mwake. Lakini kama matendo yake yatakuwa mabaya, yatamuletea matatizo maishani mwake.

Kwa maana hiyo, msemo huo unamwangalia mtu anayetenda matendo ya hovyo kama vile kuiba, kusema uongo, kubaka na mengine kama hayo. Hivyo basi mambo yakiwa magumu, atayamaliza yeye aliyeyatenda.

Msemo huo hutufundisha juu ya kuacha maneno na matendo ambayo ni ya hovyo kama hayo. Kwa sababu maneno na matendo hayo yatatupeleka kwenye matatizo.

Zaidi ya hayo, msemo huo hutufundisha juu ya kuwa na tabia njema ili matendo yetu yaweze kutuletea furaha ya kupata maendeleo ya kuishi kwa amani na wenzetu maishani mwetu.

“Vivyo hivyo ulimi ni kiungo kidogo sana katika mwili, lakini hujivuna majivuno makuu. Fikirini jinsi moto mdogo unavyoweza kuteketeza msitu mkubwa! Ulimi pia ni moto, ndio ulimwengu wa uovu katika ya viungo vya mwili wetu. Ulimi huutia mwili wote wa mtu unajisi na kuuwasha moto mfumo mzima wa maisha yake, nao wenyewe huchomwa moto wa jehanam.” (Yakobo 3:5-6).

“Kwa hiyo nasema, enendeni kwa Roho, wala hamtazitimiza kamwe tamaa za mwili. Kwa maana mwili hutamani yale yaliyo kinyume na Roho, nayo Roho hutamani yale yaliyo kinyume na mwili. Roho na mwili hupingana na kwa sababu hiyo hamwezi kufanya mnayotaka. Lakini kama mkiongozwa na Roho, hamko chini ya sheria. Basi matendo ya mwili ni dhahiri nayo ni haya: Uasherati, uchafu, ufisadi, kuabudu sanamu, uchawi, uadui, ugomvi, wivu, hasira, fitina, faraka, uzushi, husuda, ulevi, ulafi na mambo mengine yanayofanana na hayo. Nawaonya, kama nilivyokwisha kuwaonya kabla, kwamba watu watendao mambo kama hayo, hawataurithi Ufalme wa Mungu. Lakini tunda la Roho ni upendo, furaha, amani, uvumilivu, utu wema, fadhili, uaminifu, upole, kiasi. Katika mambo kama haya hakuna sheria. Wote walio wa Kristo Yesu wameusulibisha mwili pamoja na tamaa zake. Kwa kuwa tunaishi kwa Roho, basi na tuenende kwa Roho. Tusijisifu bure, tukichokozana na kuoneana wivu.” (Wagalatia 5:16-26).

“‘‘Ingieni kwa kupitia mlango mwembamba, kwa maana lango ni pana na njia ni pana ielekeayo upotevuni, nao ni wengi waingiao kwa kupitia lango hilo. Lakini mlango ni mwembamba na njia ni finyo ielekayo kwenye uzima, nao ni wachache tu waionao.’’ “Jihadharini na manabii wa uongo, wanaowajia wakiwa wamevaa mavazi ya kondoo, lakini ndani wao ni mbwa mwitu wakali. Mtawatambua kwa matunda yao. Je, watu huchuma zabibu kwenye miiba au tini kwenye michongoma? Vivyo hivyo, mti mwema huzaa matunda mazuri na mti mbaya huzaa matunda mabaya. Mti mwema hauwezi kuzaa matunda mabaya wala mti mbaya hauwezi kuzaa matunda mazuri. Kila mti usiozaa matunda mazuri hukatwa na kutupwa motoni. Hivyo, kwa matunda yao, mtawatambua.’’ “Si kila mtu aniambiaye, ‘Bwana, Bwana,’ atakayeingia katika Ufalme wa Mbinguni bali ni yeye afanyaye mapenzi ya Baba yangu aliye mbinguni. Wengi wataniambia siku ile, ‘Bwana, Bwana, hatukutoa unabii kwa jina lako na kwa jina lako kutoa pepo na kufanya miujiza mingi? Ndipo nitakapowaambia wazi, `’Sikuwajua kamwe. Ondokeni kwangu, ninyi watenda maovu!’” (Mathayo 7:13-23).

“Kama mtu akidhani ya kuwa anayo dini lakini hauzuii ulimi wake kwa hatamu, bali hujidanganya moyoni mwake, dini yake mtu huyo haifai kitu.” (Yakobo 1:26).

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s