142. WENUBHU WILIGAGA NDINHO

Research sponsored by: Don Sybertz, with special thanks to Rev Joe Healey (African proverbs, Sayings and stories)

Mbuki ya kahayile kenako ililola munhu uyo alinzugi obhugali, ulu giki ubhugali bhunubho b’udapile. Ubhagali bhunubho bhugab’izaga bhutaganu.

Abhanhu bhagayombaga chene giki ‘ubhunubhu wiligaga ndinho.’ Mumho ubhugali bhunubho b’ulib’ub’isi.

Ukubhanhu akahayile kenako kalolile munhu uyo alitumama nimo bho nduhu gub’iza na bhulingisiji. Adatumamaga bho bhugalili mpaga ogumala.

Akahayile kenako, kakalenganijiyagwa nukubhanhu ijinabhukuji bhobho na bhutumami bhobho.

Ulu munhu ab’iza alingokolo alikola na bhugali ubho wiligile ndinho. Munho ogiliga amalange agagub’iza alintumami nkamu omilimo.

Aliyo ulu munhu ub’iza alintumami nkamu omilimo, mumho wikolile na bhugali ubho bhupile. Ubhunubho bhudagwiligile undinho. Ukwene huguhaya giki, umunhu ng’wunuyo, alangile chiza.

Akahayile kenako kalidulanga higulya ya gutumama milimo yise yose bho chiza, yaya uguja wangu bho nduhu bhulingisiji. Ili chiza ugugutumama unimo bho bhulingisiji bhutale.

Hangi akahayile kenako kalilanga higulya ya gub’iza na nhungwa ja wiza. Inhungwa jinijo jigalenganijiyagwa na bhugali ubho bhupile.

Kuyiniyo lulu, akahayile kenako kalinhugula umunhu uyo agatumamaga nimo bho nduhu gub’iza na bhulingisiji bhutale. Umunhu ng’winuyo, igelelilwe kutumama nimo bho chiza na bhulingisiji bhutale mpaga agumale chiza.

KISWAHILI: HUU UMEUKWEPA MWIKO

Maana ya msemo huo inaangalia mtu anayesonga ugali.  Kama ugali utakuwa laini, na tepetepe, maana yake, ugali huo ni mbichi.

Watu husema kwamba, ‘huo umeukwepa mwiko.’ Maana yake, ugali huo ni mbichi. Huo ni ugali ambao haujaiva.

Kwa watu, msemo huo huangalia mtu anayefanya kazi bila kuwa na umakini. Mtu huyo hafanyi kazi kwa umakini unaotakiwa mpaka kuimaliza.

Msemo huo hulinganishwa na malezi ya mtu katika makuzi yake na utendaji wake wa kazi.

Mtu huyo akiwa mvivu hulingana na ugali ulioukwepa mwiko. Ndiyo kusema, kwamba, mtu kama huyo aliyakwepa malezi yatakiwayo kwa mtu kuwa mfanya kazi mwenye bidii.

Lakini kama mtu huyo ni mwenye bidii katika kufanya kazi, hufanana na ugali ulioiva. Ugali huo haukuukwepa mwiko. Ndiyo kusema, kwamba, mtu huyo ana malezi mema.

Msemo huo hutufundisha juu ya kufanya kazi zetu vizuri na kwa bidii na umakini mkubwa. Ni vizuri kufanya kazi kwa umakini unayotakiwa hadi kuifikisha mwisho wake kwa ajili ya kupata mafanikio mengi na mazuri katika maisha yetu.

Zaidi ya hayo, msemo huo hufundisha watu juu ya kuwa na tabia njema. Tabia hiyo hulinganishwa na ugali ulioiva vizuri.

Kwa hiyo, msemo huo, humuonya mtu anayefanya kazi bila kufuata utaratibu sahihi unaotakiwa. Mtu huyo anatakiwa kufanya kazi kwa kufuata utaratibu sahihi na kwa bidii ili aweze kuifanya kazi hiyo kwa usahihi mpaka kuimaliza.

“Lakini yule atakayevumilia hadi mwisho ndiye atakayeokoka.” (Mathayo 24:13).

“Msiwe wavivu, bali mwe na bidii katika roho mkimtumikia Bwana. Iweni na furaha katika tumaini, katika dhiki iweni na saburi, dumuni katika maombi. Changieni katika mahitaji ya watakatifu, wakaribisheni wageni.

 Wabarikini wale wanaowatesa, barikini wala msilaani. Furahini pamoja na wenye kufurahi, lieni pamoja na wale waliao.” (Waroma 12:11-15).

“Mwanamke anapokuwa na utungu wa kuzaa huwa na maumivu kwa sababu saa yake imewadia. Lakini mtoto akiisha kuzaliwa, yule mwanamke husahau maumivu hayo kwa sababu ya furaha ya kuzaliwa mtoto ulimwenguni. Hivyo ninyi mna maumivu sasa, lakini nitawaona tena, nayo mioyo yenu itafurahi na furaha yenu hakuna awaondoleaye.” (Yohana 16:21-22).

“Lakini kufuatana na ahadi Yake, sisi tunatazamia kwa furaha mbingu mpya na dunia mpya, ambayo haki hukaa ndani yake. Kwa sababu hii, wapenzi, kwa kuwa mnatazamia kwa furaha mambo haya, fanyeni bidii ili awakute katika amani, bila mawaa wala dosari. Nanyi hesabuni uvumilivu wa Bwana kuwa ni wokovu, kama vile ndugu yetu mpenzi Paulo alivyowaandikia kwa hekima ile aliyopewa na Mungu.” (2Petro 3:13-15).

“Wale niwapendao, ninawakemea na kuwaadibisha. Hivyo uwe na bidii ukatubu.” (Ufunuo 3:19).

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s