Uncategorized

941. KALAGU – KIZE. UNTEMI AHEB’ILWE NA B’IKAJI BHAKWE – NG’WI O WALWA.

Ikalagu yiniyo, ilolile ng’wi o walwa. Ung’wi o walwa ng’wunuyo, ali munhu uyo agang’waga walwa mpaga gab’ipa amasala gakwe. Uweyi agahewagwa nu walwa bhunubho kunguno gagagaluchaga amasala gakwe bho wandya kuchola likenya nulu guyugwa sagala, mpaga wiminya, ulu ubhung’wa. Hunagwene abhanhu bhang’wilaga giki “untemi aheb’ilwe na b’ikaji b’akwe – ng’wi o walwa.”

Ikalagu yiniyo, igalenganijiyagwa kuli munhu uyo agajitumilaga nyalaku ijikolo jakwe mpaga jang’wenhela makoye, umukikalile kakwe. Umunhu ng’wunuyo, agapangikaga sabho nulu hela, ojikenagaula sagala mpaga jantuula mu makoye kunguno ya bhulaku na jilangu jakwe jinijo. Uweyi agakoyiyagwa na makoye bho likanza lilihu ayo gagenhagwa na bhukenjai bho jikolo jakwe jinijo, umuwikaji bhokwe.

Umunhu ng’wunuyo, agikolaga nu ng’wi o walwa uyo agang’waga walwa mpaga gab’ipa amasala gakwe, kunguno nu weyi agajikenagulaga sagala ijikolo jakwe mpaga jang’wenhela makoye, umukikalile kakwe. Hunagwene abhanhu bhagang’wilaga giki, “untemi aheb’ilwe na b’ikaji bhokwe – ng’wi o walwa.”

Ikalagu yiniyo, yalanga bhanhu higulya ya kuleka bhulaku bho bhung’wi bho walwa, na bhukenaguji sagala bho sabho jabho, kugiki bhadule gujilang’hala chiza isabho jabho jinijo, umuwikaji bhobho.

Mwanzo 9:18-23.

I Wakorintho 10: 4 – 7.

 

KISWAHILI: KITENDAWILI – TEGA.

MFALME WANAMSHINDA WAKAZI WAKE – MLEVI WA POMBE.

Kitendawili hicho, chaangalia mlevi wa pombe. Mlevi huyo wa pombe ni mtu anayekunywa pombe mpaga akili yake inaharibika. Yeye hulemewa na pombe hiyo kwa sababu akili yake hubadilika na kuwa mbaya akiinywa. Ndiyo maana watu humwambia kwamba, “mfalme wanamshinda wakazi wake – mlevi wa pombe.”

Kitendawili hicho, hulinganishwa kwa mtu yule ambaye huvitumia kwa ulafi mali zake mpaga zinamletea matatizo, katika maisha yake. Mtu huyo, hupata mali na hela na kuziharibu hovyo mpaga zinamuingiza kwenye matatizo mengi kwa sababu ya ulafi wake huo. Yeye husumbuliwa kwa muda mlefu na matatizo hayo yaliyoletwa na utumiaji wake huo mbaya wa mali hizo, maishani mwake.

Mtu huyo, hufanana na yule mlevi wa pombe aliyekunywa mpaka akili yake ikawa mbaya, kwa sababu naye huvitumia hovyo mali zake, mpaka zinamuletea matatizo, katika maisha yake. Ndiyo maana watu humwambia kwamba, “mfalme wanamshinda wakazi wake – mlevi wa pombe.”

Kitendawili hicho, hufundisha watu juu ya kuacha tabia ya ulafi wa kung’wa pombe, na utumiaji hovyo wa mali zao, ili waweze kuzitunza vizuri mali zao hizo, maishani mwao.

Mwanzo 9:18-23.

I Wakorintho 10: 4 – 7.

alcohol-1

alcohol-gel-1

model-eyes

 

 

940. KALAGU – KIZE. NG’WISHIGU ALIYO ADIOGUSEJIWA – LIJIGANGA.

Ikalagu yiniyo ihoyelile lijipanga. Ilijiganga liniyo, lili liwe litale ilo lidasegejiyagwa na mhunhu oseose kunguno lyasumva chene. Ilyoyi lili lidito ilo lidilyagushingisha nulu hado nu nshindiki olyo. Hunagwene abhanhu bhagiganilaga giki, “ng’wishigu aliyo adiogusegejiwa – lijiganga.”

Ikalagu yiniyo, igalenganijiyagwa kuli munhu uyo agadimilaga nhungwa ja wiza bho nduhu ugutinginyiwa na munhu ose ose, umukikalile kakwe. Umunhu ng’wunuyo, alemile ugugaleka amiito gakwe agawiza mumo bhagang’witila abhanishi bhakwe, kunguno agapandikaga mbango ja gufumila kuli Mulungu uyo ang’wisanije, umuwikaji bhokwe.

Umunhu ng’winuyo, agikolaga ni liwe ilo lidasegejiyagwa na oseose, kunguno nuweyi alemile uguyileka imihayo iya nhana, umukikalile kakwe. Uweyi agabhalangaga abhanhu bhakwe guyidimila imihayo ya ng’wa Mulungu bho kikalile kakwe. Hunagwene abhanhu bhagang’wilaga giki, “ng’wishigu aliyo adiogusegejiwa – lijiganga.”

Ikalagu yiniyo, yalanga bhanhu higulya ya gudimilaga chiza inhungwa ja wiza bho gunzunya na gung’wisanya Mulungu shigu jose, kugiki bhadule gupandika mbango ja gwikala chiza na bhichabho, umuwikaji bhokwe.

Waefeso 6:10 – 17.

Wagalatia 5:1.

Tito 2:1-2.

KISWAHILI: KITENDAWILI – TEGA.

YU IMARA LAKINI HASOGEZWI – MWAMBA.

Kitendawi hicho huongelea Mwamba. Mwamba huyo, ni jiwe kubwa ambalo halisogezwi na mtu kwa sababu limeumbwa hivyo. Lenyewe ni zito lisilo tigiswa hata kidogo na msukumaji wake. Ndiyo maana watu humwambia kwamba, “yu imara lakini hasogezwi – mwamba.”

Kitendawili hicho, hulinganishwa kwa mtu yule ambaye huishikiria tabia njema bila kutikishwa na mtu, katika maisha yake. Mtu huyo, hataki kuyacha matendo yake mema hata maadui zake wamtigise kiasi gani, kwa sababu hupata Baraka kutoka kwa Mungu amwaminiye ambazo humsaidia kuyashikiria mema hayo, maishani mwake.

Mtu huyo, hufanana na lile jiwe lisilosogezwa na yeyote, kwa sababu naye hataki kuiacha tabia yake hiyo njema yimwezeshayo kuishi maisha mema, maishani mwake. Yeye huwafundisha watu wake namna ya kuyaishi maneno ya Mungu kwa njia a maisha yake. Ndiyo maana watu humwambia kwamba, “yu imara lakini hasogezwi – mwamba.”

Kitendawili hicho, hufundisha watu juu ya kuyaishi maadili mema kwa kumwamini Mungu siku zote, ili waweze kupata Baraka za kuishi vizuri na wenzao, maishani mwao.

Waefeso 6:10 – 17.

Wagalatia 5:1.

Tito 2:1-2.

 

stone-11

stone-12

coast-rock

938. KALAGU – KIZE. NAMBA O BHULI HENE – NGI.

Ikalagu yiniyi, ilolile Ngi. Ingi yiniyo, ilijisumva ijo jigamanaga julala jagadanha bhuli hene kunguno ya gwicholela jiliwa jayo. Iyoyi igadanhaga hose hose na mu makanza gose ibhize limi nulu bhujiku. Hunagwene abhanhu bhagiitanaga giki, “namba o bhuli hene – ngi.”

Ikalagu yiniyo, igalenagnijiyagwa kuli munhu uyo agitulaga bhumaniji bho bhuli hene, umukikalile kakwe. Umunhu ng’wunuyo, agikalaga witambukija  bhuli mumhayo uyo guliyombwa na bhiye kunguno ya wikumbwi bhokwe bhunubho ubho guhaya apandike bhuli jene ijo alijigwa. Uweyi agadumaga uyibheja chiza ikaya yakwe kunguno ya bhuyungi bhokwe bhunubho ubho guja uchola mihayo bhuli hene, umuwikaji bhokwe.

Umunhu ng’wunuyo, agikolaga ni ngi iyo igadanhaga bhuli hene, kunguno nuweyi agituulaga bhumani bho guja witambukija bhuli mhayo uyo guliyombwa, umukikalile kakwe. Hunagwene abhanhu bhagang’witanaga giki “namba o bhuli hene – Ngi.”

Ikalagu yiniyo, yalanga bhanhu higulya ya gubhiza na wibhembu bho gwikala mukaya jabho, kugiki bhadule gujibheja chiza ikaya jabho, umuwikaji bhobho.

Luka 1:46.

Mathayo 1:18-25.

KISWAHILI: KITENDAWILI – TEGA.

MALAYA WA KILA MAHALI – INZI.

Kitendawili hicho, huongelea inzi. Inzi huyo, ni kiumbe kile ambacho huwa kina lukia na kutua kila mahali kwa sababu ya kujitafutia chakula chake. Chenyewe hutua popote na wakati wowote iwe mchana au usiku. Ndiyo maana watu hukiita kwamba ni “Malaya wa kila mahali – inzi.”

Kitendawili hicho, hulinganishwa kwa mtu yule ambaye hujitia kujua kwenye kila jambo, katika maisha yake. Mtu huyo, huwa anadakia kila neno analolisikia kwa wenzake kwa sababu ya tamaa yake ya kutaka kupata kila kile anachokisikia. Yeye hushindwa kuiendeleza vizuri familia yake kwa sababu ya utembeaji wake huo wa kudandia kila neno, maishani mwake.

Mtu huyo, hufanana na inzi anayetua kila mahali, kwa sababu naye hujitia kujua kwa kudakia kila neno analolisikia, maishani mwake. Ndiyo maana watu humuita kwamba ni “Malaya wa kila mahali – inzi.”

Kitendawili hicho, hufundisha watu juu ya kuwa watulivu kwa kuishi kwenye familia zao, ili waweze kuziendeleza vizuri, maishani mwao.

Luka 1:46.

Mathayo 1:18-25.

fly-

fly-2

 

 

937. KALAGU –  KIZE. NTEMI O LISO – LUKUBHA.

Ikalagu yiniyo, ililolile lukubha. Ulukubha lunulo jili ginhu ja makanji ijo jigikalaga ng’wigulya. Uloyi ulagatemaga ginhu ja mbika ningi, ijo lugajilolelaga bho kule na guja lwisongile hoyi. Hunagwene abhanhu bhagalyutanaga giki, “ntemi o liso – lukubha.”

Ikalagu yiniyo, igalenganijiyagwa kuli munhu uyo agayipangaga chiza imilimo yakwe haho atali uguitumama. Umunhu ng’wunuyo, agitaga bhukengeji bho gugudebha chiza bhuli nimo kunguno ya gwiinha ikanza lya gujidebha isolobho ja nimo gunuyo. Uweyi agapandikaga solobho ningi umubhutumami bhokwe bhunubho kunguno ya gwuitila bhukengeji bhutale imilimo yakwe yiniyo, haho atali uguitumama, umuwikaji bhokwe.

Ikalagu yiniyo, igikolaga nu lukubha ulo lugalolelaga bho gufumila kule uko luligatema, kunguno nuweyi agayilolaga bho guyitila bhukengeji bhutale imilimo yakwe, haho atali uguyandya uguitumama. Hunagwene abhanhu bhagang’witanaga giki, “ntemi o liso – lukubha.”

Ikalagu yiniyo, yalanga bhanhu higulya ya guyitila bhukengeji bhutale imilimo yabho, haho bhatali uguitumama, kugiki bhadule guitumama imilimo iyo ilina solobo nhale, umuwikaji bhobho.

Yona 3:4.

Mathayo 16:1-3.

Yohana 14:27-31.

Mathayo 17:22-23.

KISWAHILI: KITENDAWILI – TEGA.

MFALME WA JICHO – RADI.

Kitendawili hicho, huangalia Radi. Radi hiyo, ni kitu cha kutisha kiishicho juu. Yenyewe hupiga vitu vya aina mbali mbali, ambacho hukiona kutokea mbali na kwenda kukipiga kule kiliko. Ndiyo maana watu hukiita, “mfalme wa jicho – Radi.”

Kitendawili hicho, hulinganishwa kwa mtu yule ambaye huyapanga vizuri majukumu yake kabla ya kuyatekeleza. Mtu huyo, hufanya utafiti wa kumuwezesha kuifahamu vizuri kila kazi kwa sababu ya kujipatia muda wa kuzifahamu faida za kazi hiyo. Yeye hupata faida ya kuwa na mali nyingi, katika utekelezaji wa majukumu yake hayo, kwa sababu ya kuzifanyia utafiti mkubwa kazi zake kabla ya kuanza kuzitekeleza, maishani mwake.

Mtu huyo, hufanana na ile Radi ionayo kutokea mbali sehemu ile itakayoipiga, kwa sababu naye huziangalia kazi zake kwa kuzifanyia utafiti, kabla ya kuanza kuzitekeleza. Ndiyo maana watu humuita kwamba ni “Mfalme wa jicho – Radi.”

Kitendawili hicho, hufundisha watu juu ya kuzifanyia utafiti wa kina kazi zao, kabla ya kuanza kuzitekeleza, ili waweze kupata faida kubwa, maishani mwao.

Yona 3:4.

Mathayo 16:1-3.

Yohana 14:27-31.

Mathayo 17:22-23.

banner-

lightning-

 

 

 

936. KALAGU – KIZE. NGENI OMAJIZWALO MINGI – LINDEGE.

Ilindege jili jiliwa ijo jigalimagwa japya. Ilindege linilo, ulu lyupya ligikalaga na madutu mingi noyi. Amadutu genayo gagikolanijiyagwa na jizwalo kunguno gagaligubijaga ilindege linilo guti lyakumbagwa myenda. Hunagwene abhanhu bhagiganilaga giki, “ngeni amajizwalo mingi – lindege.”

Ikalagu yiniyo, igalenganijiyagwa kuli munhu uyo agatumamaga milimo mingi, umukikalile kakwe. Umunhu ng’wunuyo, agayitumama milimo iyo ayimalile kunguno ya bhukamu bhokwe bho milimo bhunubho. Uweyi agaponaga majiliwa mingi noyi kunguno ya wikomeja bhokwe bhunubho ubho gulima jiliwa ja mbika mingi, umuwikaji bhokwe.

Umunhu ng’wunuyo, agikolaga ni lindege ilo lilina madutu mingi, kunguno nu weyi agatumamaga milimo mingi, umuwikaji bhokwe. Hunagwene abhanhu bhagang’witanaga giki, “ngeni amajizwalo mingi – lindege.”

Ikalagu yiniyo, yalanga bhanhu higulya ya gwilanga gutumama milimo mingi, kugiki bhadule kupandika sabho ningi, umuwikaji bhobho.

2Wakorintho 6:1-4.

Marko 1:1-8.

Warumi 10:11.

KISWAHILI: KITENDAWILI –  TEGA.

MGENI MWENYE MAVAZI MENGI – MHINDI.

Mhindi ni chakula kile ambacho hulimwa na kuivishwa. Mhindi huo, ukikomaa huwa na maganda mengi sana. Maganda hayo, hufananishwa na nguo kwa sababu ya kuufunika mhindi kama umefunikwa na nguo. Ndiyo maana watu huhadithiana kwamba, “mgeni mwenye mavazi mengi – mhindi.”

Kitendawili hicho, hulinganishwa kwa mtu yule ambaye hufanya kazi nyingi katika maisha yake. Mtu huyo, huyatekeleza majukumu mengi anayofahamu kwa sababu ya bidii yake hiyo ya kufanya kazi. Yeye hupata mazao mengi sana kwa sababu ya bidii yake hiyo ya kulima vyakula vya aina mbalimbali, maishani mwake.

Mtu huyo, hufanana na ule mhindi wenye maganda mengi, kwa sababu naye huyatekeleza majukumu mengi, maishani mwake. Ndiyo maana watu humuita kwamba ni “mgeni mwenye mavazi mengi – mhindi.”

Kitendawili hicho, hufundisha watu juu ya umuhimu wa kujifunza kufanya kazi nyingi katika maisha yao, ili waweze kupata faida ya kuwa na mali nyingi, maishani mwao.

2Wakorintho 6:1-4.

Marko 1:1-8.

Warumi 10:11.

farm-market-corn-