proverbs

184. KALAGU – KIZE. AKASIMINZILE KAKWE HAKAB’INILE KAKWE – B’AMBU

Research sponsored by: Don Sybertz, with special thanks to Rev Joe Healey (African proverbs, Sayings and stories)

Imbuki ya kalagu yiniyo ilolile jisumbwa ijo jigitanagwa B’ambu. IB’ambu ili shinu iyo igasiminzaga ukunu yukagija guti ilib’ina, aliyo gashinaga nigujaga. Umukajile kenako, ib’ambu yiniyo, nose igashigaga uko ijile. Hunagwene abhanhu bhagayombaga giki, akasimizile kayo ib’ambu, hakajile kayo.

Ikalagu yiniyo, igalenganijiyagwa kuli munhu uyo agatumamaga milimo yakwe bho bhukalalwa na bhulingiji bhutale. Umunhu ng’wunuyo agadulaga uguimala chiza imilimo yakwe yiniyo.

Gashinaga, igelelilwe abhanhu b’ab’ize na bhukalalwa bho guitumama chiza imilimo yabho na guimala gitumo idakililwe gub’iza. Umugwita chiniko, bhagudula gupandika matwajo mingi agubhambilija ugujibheja chiza ikaya ni jumuiya jabho.

Ikalagu yiniyo, yalanga bhanhu higulya ya kub’iza na bhukalalwa bho guitumama chiza imilimo yabho mpaga guimala. Ubhukalalwa bhunub’o, bhugubhenhela matwajo mingi ayogadulile kubhinha bhupandiki bhutale, bho jikolo, umuwikaji b’ob’o.

Ijinagongeja, ikalagu yiniyo, yalanga bhanhu higulya ya gub’iza na bhulingiji bho guitumama chiza imilimo yabho mpaga guishisha aha nhalikilo yajo. Umugwita chinicho, bhagudula gukwabha sabho ningi ijagujisabhya ikaya ni jumuiya jabho, umuwikaji b’ob’o.

KISWAHILI: KITENDAWILI – TEGA.

KUTEMBEA KWAKE NDIVYO KUCHEZA KWAKE – KINYONGA.

Chanzo cha kitendawili hicho chaangalia kiumbe kinachoitwa Kinyonga. Kinyonga ni mdudu ambaye hutembea kwa kusitasita, kama anacheza kumbe ndivyo asafirivyo. Katika kuenenda kwake hivyo, yeye hufaulu kufika kule aendeko. Ndiyo maana watu husema kwamba, kutembea kwakwe kinyonga ndivyo kucheza kwake.

Kitendawili hicho hulinganishwa kwa mtu ambaye hufanya kazi zake kwa uangalifu na umakini mkubwa. Mtu huyo huweza kuzitekeleza vizuri kazi zake. Kumbe yafaa watu wawe na uangalifu wa kutosha kuzitekeleza kazi zao kama itakiwavyo. Kwa kufanya hivyo, wataweza kupata maendeleo mengi katika familia na jumuiya zao.

Kitendawili hicho, hufundisha watu juu ya kuwa na uangalifu wa kuwawezesha kuzitekeleza vizuri shughuli na kazi zao zote. Uangalifu huo utawaletea mafanikio mengi yawezayo kuwasaidia katika kuzijenga familia na jumuiya zao, maishani mwao.

Zaidi ya hayo, kitendawili hicho hufundisha watu juu ya kuwa na umakini katika utekelezaji wa majukumu na shughuli zao zote. Umakini huo utawawezesha, kupata mali nyingi ziwezazo kuzitajirisha familia na jumuiya zao maishani mwao.

Mathayo 6:1-8.

Mathayo 24:36-44.

Matendo 2:14-18.

chameleon-

ENGLISH: I HAVE A RIDDLE – LET IT COME…

IT WALKS AS IT PLAYS – CHAMELEON

The overhead riddle focuses on the peculiar locomotion of a cameleon, a creature that walks as if it is dancing. Indeed, it reaches its destination successfully, by use of that style.

The riddle is comparable to a person who does his/her work keenly and with the seriousness it deserves. The end result here would be work well done. It is not only important but also appropriate for people to carry out their duties with care. By doing so, their families and communities are bound to benefit more in terms of development and progress.

That paradox enlightens people about the need for diligence in undertaking their obligations and tasks. Taking caution brings about many positive achievements that can help build their families as well as their communities.

In addition, the riddle instills in people the important quality of being focused in the execution of their roles and responsibilities. Such keenness and perceptiveness can enable them to effectively harness resources that can be used to uplift their lives, their families and their communities.

Matthew 6: 1-8.

Matthew 24: 36-44.

Acts 2: 14-18.

183. KALAGU – KIZE NG’WANA O MUJILUGU ADATULAGWA MBULA- NG’WANA UYO ALI MUNDA.

Research sponsored by: Don Sybertz, with special thanks to Rev Joe Healey (African proverbs, Sayings and stories)

Imbuki ya kalagu yiniyo ililola ng’wana uyo alimunda, nulu uyo atali ugubyalwa. Ung’wana ng’wunuyo adiko nulu gutulwa mbula, kunguyo uwei agikalaga wib’isile mugati ya ng’wa nina. Kuyiniyo lulu, nulu igandya gutula mbula, agutulwa nu nina duhu.  Ung’wana ng’wunuyo, huyo ali o mujuligu, uyo adatulagwa mbula.

Ikalagu yiniyo, igalenganijiyagwa kuli munhu uyo agikalaga ashegijiwe na munhu ungi umuwikaji bhokwe. Umunhu ng’wunuyo, agabhizaga alinawe nkhingi okwe. Ung’winuyo huyo gaganshigilaga amakoye gosegose. Gashinaga lulu, unkhingi okwe, ukuliweli, aliguti nina ong’wana uyo atali munda.

Ikalagu yiniyo, yalanga bhanhu higulya ya kubhalanhana chiza abho bhali hasilili yab’o. Abhanhu bhenabho bhali guti bhabyaji umo igelelelilwe bhabhalanhane chiza abhana bhabho, gitu nkima uyo alibhudito umo aganhanghanilaga ung’wana okwe uyo atali munda yakwe. Abhanebho lulu, ha bhana abha mujulugu, abho bhadatulagwa mbula.

Ijinagongela, ikalagu yiniyo yabhalanga abhabyaji higulya ya gubhambilija chiza abhana bhabho, abho bhatali ugutola, nulu ugutolwa, kunguno abhenabho bhatali mujulugu. Yigelelilwe bhab’agunane bho gub’inha bhulangwa bho wiza ubho gudula ugub’inja umumakoye gosegose.

Kuyiniyo, yigelelilwe abhanhu bhikale muli Mulungu uyo alijulugu ja kubhalanghana bhadizutulwa mbula. Imbula yiniyo, yadula gulinganijiwa na shetani. Abho abhazunya gwikala mukati ya ng’wa Yesu, agub’alanghana bho gwilanga muliwei. UYesu agub’inja umubhusese bho ng’wa shetani.

KISWAHILI: KTENDAWILI – TEGA

MTOTO ALIYE PANGONI HANYESHEWI MVUA- MTOTO ALIYEKO TUMBONI.

Chanzo cha kitendawili hicho chaangalia mtoto ambaye bado yumo ndani ya tumbo la mama yake. Mtoto huyo ni yule ambaye bado hajazaliwa. Kwa hiyo, mtoto huyo hawezi kunyeshewe mvua, kwa sababu yeye huwa amejificha tumboni mwa mama yake. Atakayenyeshewa na mvua hiyo, ni mama yake, ambaye kwake, mama huyo ni kama pango lake alimojificha, ili asipatwe na matatizo yoyote. Kwa maana hiyo, mtoto huyo hawezi kunyeshewa mvua kwa sababu yumo pangoni mwa mama yake.

Kitendawili hicho, hulinganishwa kwa mtu ambaye huwa amekingwa na mtu mwingine maishani mwake. Mtu huyo, ni yule ambaye yuko chini ya mtu mwingine anayemtegemea kumtunza katika kujipatia mahitaji yake, yakiwemo yale ya kupata: chakula, mavazi na malazi yake.

Matatizo mbalimbali huwa yanamfikia yule aliye juu yake, hayamfikii yule aliyeko chini. Yule aliyeko chini hubaki salama, kwa sababu ya yeye kukingwa na yule aliyeko juu yake. Ndiyo kusema, mtoto aliyeko pangoni hanyeshewi mvua. Huyo ndiye mtoto aliyeko tumboni.

Kitendawili hicho hufundisha watu juu ya kuwalinda vizuri wale waliyoko chini yao, wakiwemo watoto wao, wanafunzi wao, wananchi wao, na kadhalika. Watu hayo, ni pamoja na wazazi ambao hutakiwa kuwalinda watoto wao ili wasipatwe na matatizo. Walimu pia hutakiwa kuwalinda kwa kuwafundisha vizuri wanafunzi wao, ili wasipatwe na matatizo ya kushindwa mitihani yao. Hao ni sawa na mapango yawakingayo watoto hao kunyeshewa mvua.

Zaidi ya hayo, kitendawili hicho, huwafundisha wazazi juu ya kuendelea kuwasaidia watoto wao ambao hawajafikia umri wa kuoa au kuolewa,  kwa kuwapatia malezi mema yawazeyo kuwakinga na matatizo mbali mbali maishani mwao.

Kwa hiyo, yafaa watu wakae ndani ya Muumba wao ambaye ni Mungu ili wasije wakanyeshewa mvua. Mvua hiyo huweza kufananishwa na shetani. Ndiyo maana, Yesu huwaita watu wamwendee yeye, ili awapumuzishe, kutoka kwenye matatizo yatokanayo na wao kubaki kwenye utumwa wa shetani. Yesu huwaondoa utumwani mwa shetani, wale wamwaminiyo, na kukaa ndani yake. Na sisi twaitwa kwenda kukaa  ndani ya Yesu Kristo, ili tusihangaike maishani.

Mathayo 11:28-30.

Isaya 49:15-16.

Zaburi 17:8-14.

Zaburi 91:1-6.

Isaya 66:12-13.

Zaburi 61:

belly-

ENGLISH: I HAVE A RIDDLE – LET IT COME

A CHILD WHO IS BURROWED IN THE CAVE DOES NOT GET RAINED ON – A CHILD IN THE MOTHER’S WOMB

The above riddle is about a baby who is still in the mother’s womb. In the event of rain, the baby cannot be reached by the rain because it is hidden in the safety of the mother’s womb. The mother, who is like a cave, gets rained on but shields the baby from any such stress.woman-pregnant

This puzzle is likened to a situation where someone is given support and protection by someone else in his/her life. The dependant person rides on the good will of his/her benefactor to secure his/her own needs, including food, clothing and shelter.

By virtue of taking responsibility for other people’s welfare, the person encounters various challenges. Meanwhile, the one who draws protection from him/her remains secure, just like the baby who is burrowed in the comfort of the cave that is its mother’s womb.

Such riddle teaches people about the importance of offering protection to those under their care, including their children, students, citizens, among others. For instance, parents are supposed to protect their children from harm; teachers are required to protect their students by imparting in them the necessary knowledge and skills to enable them excel in their examinations. Such people are like caves that protect the children from the rain.pregnant-beauty

In addition, the riddle tends to encourage parents to consistently care for and support their children throughout their youthful years. This would help them keep problems at bay.

Therefore, it is necessary for people to dwell in God, their Creator, so that they do not get wet from rain. The rain can be compared to the devil. That is why Jesus calls people to come to Him, so that He can give them liberation from the bondage of the devil. Jesus removes the bondage of Satan from those who believe and abide in Him. And we are called to dwell in Jesus Christ, so that we do not worry about life.

Matthew 11: 28-30.

Isaiah 49: 15-16.

Psalm 17: 8-14.

Psalm 91: 1-6.

Isaiah 66: 12-13.

Psalm 61: 4.

182. BEBENE BEBENE GWAGWA BHULI LUSHIGU, NGOSO IGAMALA NDILI YA MHULI

Research sponsored by: Don Sybertz, with special thanks to Rev Joe Healey (African Proverbs, Sayings and Stories)

Imbuki ya lusumo lunulo ililola Ngoso. Ingoso jilisumbwa ijo jilidololo gete. Aliyo lulu, ingogo yiniyo yajaga gwagwagwa gujubebena, nulu gujulya ndili ya mhuli, iyo ili ndimu noi na hangi ilinhale gete. Iki ingoso yiniyo bhuligwa ikalaga igujaga yagabebena, nose igimala yose ndili yiniyo kihamo nubhudimu, nu bhutale bhoyo bhunubho.

Ulusulo lunulo lugalenganijiyagwa kuli munhu uyo agatumamaga nimo ntale na ndimu bho gumana uja bhuli lushigu ogagutumama. Umunhu ng’wunuyo agadulaga ugugumala unimo gokwe gunuyo, kimamo na bhutale bhogo, kunguno ya gumana uja ogagutumama bhuli lushigu.

Gashinaga yigelelilwe umunhu agudilile chiza unimo gokwe bhogumana uja bhuli lushugu ogagutumama, nose agugumala duhu, ahashigu ijahabhutongi, mumo gugakulila, nulu mumo gugadamila unimo gunuyo.

Ulusumo lunulo lolanga bhanhu higulya ya gubhiza na bhukamu bho guyuja gujuitumama chiza imilimo yabho bhuli lushuku. Ubhukamu bhunubho bhugubhambilija chiza uguimala pye iyose imilimo yabho, na gupandika matwajo mingi ayogadulile gujibheja chiza ikaya ni jumuiya jabho.

Ijinagonja, ulusumo lunulo lolanga bhanhu higulya ya gubhiza na wiyumilija bhoguitumama chiza imilimo yabho gosegose, iyo ilimitale guti gulimila ngese ingitu nulu inhale gete. Uwiyumilija bhunubho bhugubhambilija uguitumama bhuli lushigu mpaga bhuimala imilimo yabho yiniyo.

KISWAHILI: TAFUNA TAFUNA KILAKUKICHA  KILA SIKU, PANYA ALIMAZA NGOZI YA TEMBO.

Chanzo cha methali hiyo chaangalia Panya. Panya ni kiumbe kidogo kabisa. Lakini basi, Panya huyo alikuwa akienda kila siku kutafuna au kula ngozi ya Tembo ambayo ni ngumu sana, tena ni kubwa kabisa. Kwa vile panya huyo alikuwa akienda kila siku kuitafuna au kuila, mwishowe, aliimalima ngozi hiyo, pamoja na ugumu pia ukubwa wake huo.

Methali hiyo, hulinganishwa kwa mtu ambaye hufanya kazi kubwa na ngumu kwa kuendelea kwenda kuifanya kila siku. Mtu huyo huweza kufaulu kuimaliza kazi hiyo yote, pamoja na ukubwa au ugumu wa kazi hiyo, kwa sabahu ya kuendelea kwake kwenda kuifanya kila siku.

Kumbe yafaa mtu aijali kazi yake kwa kwenda kuifanya kila siku, mwishowe ataimaliza tu katika siku za mbeleni, hata kama kazi hiyo itakuwa kubwa au ngumu kiasi gani.

Methali hiyo yafundisha watu juu ya kuwa na bidii ya kwenda kufanya kazi kila siku. Bidii hiyo itawasaidia katika kuzimaliza kazi zao na kupata mavuno mengi yawezayo kutumika katika kuziletea maendeleo familia na jumuiya zao.

Zaidi ya hayo, methali hiyo hufundisha watu juu ya kuwa na uvumilivu  katika kuyatimiza majukumu yao, yakiwemo yale ya kufanya kazi ngumu za kupalilia palizi zenye nyasi kubwa au zile zilizoshonana kabisa. Uvumilivu huo utawasaidia katika kuzifanya kazi hizo kila siku mpaka watazimaliza.

Luka 9:62.

Wagalatia 6:9.

Waebrania 10:38.

Wafilipi 3:12.

rat

ENGLISH: NIBBLE NIBBLE DAY IN DAY OUT, THE RAT ATE UP THE WHOLE ELEPHANT’S HIDE

The above proverb relates to one of the activities of a mouse, which is a very tiny creature. The proverb states that when the rat chews repeatedly on the elephant hide, which is quite big and very hard, it eventually finishes it off. And that is in spite of the scoundrel’s small size. It is the rat’s consistency – of biting away and eating the hide day in day out – that pays off.elephant skin

The proverb is likened to someone who does great and difficult work through every day effort. Such a person succeeds in completing the task, despite its difficulty or magnitude, because of his/her continuous attempts at it.

It is fundamental for a person to care about his/her work by doing it consistently, for he/she is bound to complete it eventually, be it overwhelming or difficult in nature.

The adage teaches people on how to work hard every day. That is because such zeal will enable them complete their work and obtain bounty harvest for the benefit of their families and communities.

In addition, the truism imparts in people the virtue of patience in carrying out their responsibilities, which may include the difficult exercise of weeding tough grassy areas. Such patience will help them in performing those tasks until they complete them.

Luke 9:62.

Galatians 6: 9.

Hebrews 10:38.

Philippians 3:12.

181. JA MUNDA JIDI NA MHOMELE

Research sponsored by: Don Sybertz, with special thanks to Rev Joe Healey (African Proverbs, Sayings and Stories)

Imbuki ya lusumo lunulo ililola nyama ja munda giti: itima, nholo, ihela, na mg’higo. Inyama jinijo jidakomelagwa kunguno jigab’izaga jilijangu ugub’ipa na jidazunije ugutandwa. Jigazugagwa  wangu wangu haho jitali ugub’ipa.

Ulusumo lunulo lugalenganijiyagwa kuli munhu uyo aganguhaga uguitumama imilimo yakwe. Umunhu ng’wunuyo agab’izaga adeb’ile ugujib’igeja milimo  ijikolo jakwe haho jitali ugub’ipa. Igelelilwe abhanhu bhaitumame wangu wangu imilimo yabho kugiki bhadule uguimala bho nduhu ugukeleja.

Ijinagongeja, igelelilwe bhuli munhu agadeb’e amakanza agagujitumamila chiza ijikolo jakwe haho jidinamipila, kunguno bhuli jikolo jigabhizaga na makanza gajo agajitumila.

Ulusumo lunulo lolanga bhanhu higulya ya gwanguha ugujutumama imilimo yabho na kuitumama chiza, kugiki bhadule gupandika matwajo mingi agagudula gub’apandikila jiliwa, myenda na numba.

Igelelilwe abhanhu bhajilanije chiza na makanza guti gulima gwandya b’ogwanguha haho amaswa gatali uguzwa. Aliyo uyo alalindile, agub’iza okelejaga ugulima na akalimile kakwe kagub’iza kamakoye.

Ijinagongeja, ulusumo lunulo lolanga bhanhu higulya ya gudebha ugujitumila chiza ijikolo ijo bhalijipandika, haho gadinashiga amakanza agagub’ipa gojo. Igelelilwe gujib’egeja milimo bho gujitumila gwandya ijo jigabholaga wangu, haho jitali ugwandya ugubhola.

KISWAHILI: NYAMA ZA TUMBONI HAZIBANIKWI.

Chanzo cha methali hiyo chaangalia nyama za ndani kama vile: maini, bandama, moyo na figo. Nyama hizo huwa hazibanikwi kwa sababu huharibika mapema. Pia ni laini mno kuzikata kwa mstali utakiwao katika kuzibanika. Huwa zinaliwa mapema baada ya mnyama kuchinjwa.

Methali hiyo hulinganishwa kwa mtu ambaye huwahi kuzifanya kazi zake na kuzimaliza ndani ya wakati unaotakiwa kufanyika kwake. Mtu huyo huwa na ufahamu juu ya kuzifanyia kazi pia mali zake au vitu vyake mapema kabla havijaharibika. Yafaa watu wazifanye kazi zao mapema ili waweze kuzimaliza mapema itakiwavyo.

Zaidi ya hayo, yafaa kila mtu afahamu muda wa kuvitumia vizuri vitu vyake na avitumie kabla hazijaharibika, kwa sababu kila kitu kina muda wake maalumu wa kutumika.

Methali hiyo hufundisha watu juu ya kuwahi kuzifanya kazi zao vizuri ili ziweze kuwapatia mahitaji yao ya kutosha yakiwemo yale ya: kupata chakula, nguo na malazi.

Yafaa watu waendane na muda unaotakiwa katika kuifanya kazi fulani, kama vile kuwahi kulima kabla majani hayajaanza kuota. Lakini mtu akichelewa kufanya hivyo, kazi itakuwa ngumu kiasi cha kumpatia shida mkulima huyo wakati aanzapo kulima.

Zaidi ya hayo, methali hiyo hufundisha watu juu ya kufahamu kuzifanyia kazi vizuri mali zao walizozipata kabla ya muda wake wa kutumika kupita. Yafaa kuvifanyia kazi vitu hivyo kabla hazijaanza kuoza.

2Wakoritho 6:2.

Wagalatia 6:9.

Luka 12:54-56.

Waroma 12:11.

liver

ENGLISH: INNER MEAT IS NEVER DRIED

The overhead proverb relates to the meat that is constituted by the inner parts of an animal, such as liver, heart and kidneys. Those meats are usually not dried because they go bad fast. They are also too tender to allow for effective preparation to dry. They get rotten almost soon after the animal is slaughtered.

The proverb is likened to a time-conscious person who is able to accomplish his/her duties within set timelines. Such a person possesses the capacity to determine the stock of his/her assets and is able to tell their expiry or use-by date. People need to discharge their duties in good time in order to complete them early enough.

In addition, it is good for everyone to understand how to utilize their property well before they get damaged. This is because everything has its usability period.

Such proverb teaches people on the importance of working diligently so that they can be self-sufficient in terms of basic needs like food, shelter and clothing.

It is imperative for people to move according to proper time schedules in undertaking their duties, for instance cultivation before germination. In case of delay, the farmer finds it rough having to deal with weeds.

Furthermore, the proverb instills in people the value of good work ethics – like how to exploit their assets before they are time-barred. Such assets ought to be exploited before they start to rot.

2 Corinthians 6: 2.

Galatians 6: 9.africa-ox plough

Luke 12: 54-56.

Romans 12:11.

 

180. KALAGU – KIZE NG’OMBE JA NG’WIZE JAGUDIMA JISWAGILILE – MISO

Research sponsored by: Don Sybertz, with special thanks to Rev Joe Healey (African Proverbs, Sayings and Stories)

Imbuki ya kalagu yiniyo ililola miso ayo gagatumamaga milimo yako bho nduhu ugwinga umumili. Amiso genayo gagab’onaga bhuli kwene uko ulola ubhona duhu. Aliyo gagab’izaga galumanile numili mu makanza gose. Amiso genayo gadiko ugwinga aha mili uyo gulinago. Gagabhizaga gali haho duhu.

Ikalagu yiniyo, igalenganijiyagwa kuli munhu uyo agatumamaga miliyo yakwe ukunu alikihamo na bhiye. Umunhu ng’wunuyo, agikalaga kihamo na bhiye umub’utumami bho miliyo yakwe yose. Agatumamaga chiza imilimo yakwe pye niyo aginhiyagwa na bhatale bhakwe.

Ijinagongeja, umunhu ng’wunuyo agajidililaga chiza ijikolo jakwe,  nija bhiye. Yigelelilwe umunhu ajilanghane chiza ijikolo ijo alijipandika umuwikaji bhokwe, kugiki ijikolo jinijo jidule ugung’wambilija ahashiku ijaha bhutongi.

Ikalagu yiniyo, yalanga bhanhu higulya ya gwikala na bhumo na bhichabho umubhutumami bho milimo yabho. Ubhumo bhunub’o bhudulile gubhambilija umuguitumama chiza imilimo yabho, kunguno bhuli ng’wene agubhiza na bhukalalwa bhogupandika matwajo mingi ayo gadulile gujambilija ikaya, jumuiya ni si jabo, bho makanza malihu.

Ijinagongeja, ikalagu yiniyo, yalanga bhanhu higulya ya gudimila chiza ijikolo jabho giti umo gagagulabhililaga amiso umili. Yigelelilwe abhanhu bhilange halumo inzila ja gujilanghana chiza ijikolo jabho nija mumakaya gabho.

KITENDEWILI – TEGA

NG’OMBE WA KWETU HUCHUNGIA ZIZINI –

MACHO

Chanzo cha kitendawili hicho chaangalia macho ambayo hufanya kazi zake bila kuondoka kwenye mwili. Macho hayo huona kila upande utakaongalia bila kuachana na mwili huo. Hivyo huwa yameungana vizuri na mwili huo kwa muda wote. Hayawezi kuondoka kwenye mwili ulionayo. Huwa yapo tu kwenye mwili huo.

Kitendawili hicho hulinganishwa kwa mtu ambaye hufanya kazi zake akiwa ameungana vizuri na wenzake. Mtu huyo huwa na umoja na wenzake katika utekelezaji wa majukumu yake yote. Huzifanya kazi hizo apewazo na wakubwa au watu wa nyumbani kwake, vizuri.

Zaidi ya hayo, mtu huyo huvilinda vizuri vitu avipatavyo maishani mwake. Huvilinda pia vile ambavyo nivya wenzake, ili viweze kuwasaidia wote katika siku za mbeleni. Huwafundisha pia wenzake namna ya kuvitunza vizuri hivyo vitu vyao.

Kitendawili hicho hufundisha watu juu ya kuwa na umoja na wenzao katika utendaji wao wa kazi za kila siku. Umoja huo waweza kuwasaidia katika kuishi kwa amani na kuvitunza vizuri vitu wavipatavyo maishani mwao. Umoja huo pia huleta maendeleo katika familia, jumuiya na nchi zao.

Zaidi ya hayo, kitendawili hicho, chafundisha watu juu ya kuvitunza vizuri vitu wavipatavyo, kama vile macho yautunzavyo mwili muda wote yatekelezapo majukumu yake. Yafaa watu wafundishane vizuri namna ya kuzitunza vizuri mali zao na za jumuiya zao.

Mathayo 6:22-23.

Mathayo 13:16-17.

2Wakorintho 10:7.

Waefeso 1:18.

1Yohana 1:1.

african-kenyan

ENGLISH: I HAVE A RIDDLE – LET IT COME

COWS OF OUR HOME FEED WHILE THEY ARE IN THE COWSHED – EYES

The literal meaning of the overhead proverb is about eyes and the way they function without leaving their sockets. Eyes can see every place where one focuses them, but they won’t leave one’s body; they are firmly attached to it throughout. They cannot leave the body; they are part of it.

That paradox is likened to a person who engages in his/her work effectively in collaboration with others. He/she is able to accomplish his/her responsibilities using a united approach with colleagues. Such a person satisfactorily undertakes the tasks assigned to him/her by family members.

In addition, the person is able to safeguard the things that he/she acquires in life, including those of other people, for posterity. He/she also teaches people how to diligently safeguard what they possess.

The puzzle imparts in people the necessity of being united with their peers in their daily activities. Such unity can help them live peacefully, besides affording them the ability to safeguard their valuable possessions in life. Also, progress in the family, in the community and in the country is brought about by unity.

Moreover, the proverb also teaches people on how to take care of the things they acquire, just like the eyes take care of the body throughout their vigilance function. People ought to understand how to diligently protect their own property and that of their communities.

Matthew 6: 22-23.

Matthew 13: 16-17.

2 Corinthians 10: 7.

Ephesians 1:18.

1 John 1: 1.