1545. SUKUMA: MUMO IGASEB’ELA IFUGO UDOYA UGUJA MOYI.

Usulumo lunulo luhoyelile nungu ya guzugila, golecha giki jilijiseme ja solobho umuguzugila ijiliwa jilijo. Jifumilile mumahoya ga jiafrika ayo gagolechaga nimo go nungu ugogolecha kaya iyo igalanhanagwa na jiliwe. Inungu ya guzugila ihingi igasebhaga noyi ahikanza lya kuzuga jiliwa, aliyo kihamo nubhusebhu bhunubho, abhanhu bhagamanaga bhuchala amakono gabho moyi kunguno igikalaga na jiliwa ja gubhambilija bhanhu gwikala musi. Hunagwene abhanhu bhenabho bhagayombaga giki, “mumo igaseb’ela ifugo udoya uguja moyi.”

Ulusumo lunulo lugalenganijiyagwa kuli munhu uyo agasagaga ntungulija aha kaya yakwe kihamo nu gupandika bhudamu umuwikaji bhokwe. Umunhu ng’wunuyo agigulambijaga gutumama milimo midamu bho gwiyumilija chiza kunguno ya bhutungilija bhokwe bhunubho. Uweyi agadulaga uguitongela chiza ikaya yakwe kunguno ya bhutungilija bhokwe bhunubho umuwikaji bhokwe.

Umunhu ng’wunuyo, agikolaga nabho bhalyaga jiliwa jamungu nsebhu, kunguno nuweyi agiyumilijaga gutumama milimo midamu mpaka ayitongela chiza ikaya yakwe umuwikaji bhokwe. Hunagwene agayombaga giki, “mumo igaseb’ela ifugo udoya uguja moyi.”

Ulusumo lunulo lolanga bhanhu higulya ya gubhiza na wiyumilija bho gwigulambija kutumama milimo yabho chiza, kugiki bhadule gupandika mbango ja gubhiza na matwajo mingi, umuwikaji bhobho bhunubho.

Yakobo 1:2–4.

Zaburi 136:25.

Warumi 5:3–5.

Wagalatia 6:9.

Yohana 16:33.

Waebrania 10:35–36.

 

 

 

HATA KAMA CHUNGU CHA KUPIKIA KINACHEMKA, HUACHI KUKIENDEA.

Methali hii inarejelea chungu cha kupikia, chombo muhimu kinachotumika kutayarisha chakula. Inatokana na hekima ya jadi ya maongezi ya Kiafrika, ambapo chungu cha kupikia huashiria nyumba, familia, au mahali pa lishe, utunzaji, na mali. Chungu cha kupikia mara nyingi huchemka kwa nguvu na huwa cha moto sana wakati chakula kinapoandaliwa, lakini watu huendelea kukikaribia kwa sababu hutoa chakula wanachohitaji ili kuishi. Kwa sababu hii, watu husema, “Hata kama chungu cha kupikia kinachemka, huachi kukiendea.”

Methali hii hulinganishwa kwa mtu anayebaki mwaminifu kwa familia yake, marafiki, kazi, au sababu inayostahili licha ya ugumu, kutoelewana, au vikwazo vya muda maishani mwake. Mtu kama huyo huelewa kwamba matatizo ya muda, usumbufu, au migogoro haipaswi kumfanya mtu yeyote kuacha kile ambacho ni cha thamani au muhimu maishani mwake. Yeye huweza kuiongoza na kuitunza familia yake vizuri kwa sababu ya kutambua kwamba baraka za kudumu mara nyingi huhitaji uvumilivu, na kujitolea maishani mwake.

Mtu huyu hufanana na wale watu walioendelea kula chakula ambacho kilikuwa kwenye chungu cha moto, kwa sababu naye pia huendelea katika magumu hadi kufikia hatua ya kuwaongoza vyema wanafamilia wake maishani mwake. Yeye hayaachi majukumu yake, mahusiano, au imani yake kwa sababu tu ya changamoto zinazotokea. Badala yake, huendelea kuyatekeleza kwa ujasiri, hekima, na matumaini majukumu yake, akiamini kwamba nyakati ngumu hatimaye zitapita. Hubakia akiwa amejitolea kuyatekeleza yaliyo mema na yenye thamani, akikumbuka msemo huu, “Hata kama chungu cha kupikia kinachemka, huachi kukiendea.”

Methali Hii huwafundisha watu kuhusu: kuvumilia katika magumu maishani. Kuendelea kuwa mwaminifu kwa familia, jamii, na majukumu ya kibinafsi. Kutambua thamani ya kudumu ya kitu licha ya changamoto zake za muda. Kuendelea kujitolea kwa Mungu na watu wake hata wakati maisha yanapokuwa magumu. Kuelewa kwamba malengo yenye thamani mara nyingi huhitaji uvumilivu, na tumaini.

Yakobo 1:2–4. “Hesabuni kuwa ni furaha tupu… kila mnapokabiliwa na majaribu ya aina nyingi… kwa sababu kujaribiwa kwa imani yenu huleta uvumilivu. Kama vile watu wanavyoendelea kurudi kwenye chungu licha ya kuchemka, Wakristo wanaitwa kubaki imara katika majaribu ya maisha, wakijua kwamba uvumilivu huzaa ukomavu wa kiroho.

Warumi 5:3–5. Mateso huzaa uvumilivu; uvumilivu huzaa tabia, na tabia huzaa matumaini.

Wagalatia 6:9. “Tusichoke katika kutenda mema, maana tutavuna mavuno kwa wakati wake tusipokata tamaa.” Mstari huu unawahimiza waumini kubaki waaminifu hata wakati safari ni ngumu.

Yohana 16:33. “Katika ulimwengu huu mtapata dhiki. Lakini jipeni moyo! Mimi nimeushinda ulimwengu.” Yesu anawakumbusha wafuasi wake kwamba magumu hayaepukiki, lakini ushindi wake unawapa tumaini na ujasiri wa kuvumilia.

Waebrania 10:35–36. Waumini wanahimizwa wasitupe ujasiri wao bali wavumilie ili waweze kupokea ahadi za Mungu.

ENGLISH: EVEN IF THE COOKING POT IS BOILING, YOU DO NOT STOP GOING TO IT.

This proverb refers to a cooking pot, an essential utensil used for preparing food. It comes from traditional African oral wisdom, where the cooking pot symbolizes a home, family, or a place of nourishment, care, and belonging. A cooking pot often boils vigorously and becomes very hot while food is being prepared, yet people continue to approach it because it provides the food they need to live. For this reason, people say, “Even if the cooking pot is boiling, you do not stop going to it.”

This proverb is compared to a person who remains faithful to his family, friends, work, or a worthy cause despite hardships, misunderstandings, or temporary setbacks in his life. Such a person understands that temporary difficulties, discomforts, or conflicts should not cause anyone to abandon what is valuable or necessary in life. He is able to lead and care for his family well because of recognizing that lasting blessings often require patience, perseverance, and commitment in life.

This person resembles to those who continued to eat the food which was a poiling pot, becacause he also carries on induring the hardships to the point managing to lead well his family members. He does not give up on his responsibilities, relationships, or faith simply because challenges arise. Instead, he continues with courage, wisdom, and hope, trusting that difficult times will eventually pass. He remains committed to what is good and worthwhile, remembering the saying, “Even if the cooking pot is boiling, you do not stop going to it.”

This proverb teaches people about: persevering through hardships and difficulties. Remaining faithful to family, community, and personal responsibilities. Recognizing the lasting value of something despite its temporary challenges. Staying committed to God and His people even when life becomes difficult. Understanding that worthwhile goals often require patience, endurance, and hope.

James 1:2–4. “Consider it pure joy… whenever you face trials of many kinds… because the testing of your faith produces perseverance. Just as people continue to return to the cooking pot despite its boiling, Christians are called to remain steadfast through life’s trials, knowing that perseverance produces spiritual maturity.

Romans 5:3–5. Suffering produces perseverance; perseverance develops character, and character produces hope.

Galatians 6:9. “Let us not grow weary in doing good, for at the proper time we will reap a harvest if we do not give up.” This verse encourages believers to remain faithful even when the journey is difficult.

John 16:33. “In this world you will have trouble. But take heart! I have overcome the world.” Jesus reminds His followers that hardships are unavoidable, but His victory gives them hope and courage to endure.

Hebrews 10:35–36. Believers are encouraged not to throw away their confidence but to persevere so that they may receive God’s promises.

Leave a comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.