Imbuki ya lusumo lunulo ingilile kukajile kabhanhu bha kale ako kahoyelile munhu uyo agijilaga bho ntwe na wiminholo bhokwe. Umunhu ng’wunuyo agikumbagwa ginhu nulu mhayo bho gwijila bho ntwe kunguno ya wiminholo bhokwe bhunubho umukikalile kakwe. Hunagwene abhanhu bhagang’wilaga giki, “uyo agijilaga bho ntwe adalindilaga.”
Ulusumo lunulo lugalenganijiyagwa kuli munhu uyo agahayaga gupandika bhuli gene weyi bho nduhu ugulindila umuwikaji bhokwe bhunubho. Umunhu ng’wunuyo agapelelaga wiyanguji ubho bhudadulile gung’wenhela solobho kunguno ya lwaha lokwe na wiminholo bhokwe bhunubho ubho nduhu ugulindila ijo alijihaya umukikalile kakwe kenako. Uweyi agadumaga ugukwabha aha kaya yakwe yiniyo kunguno ya lwaha lokwe ulo gwikumbwa bhuli gene bho nduhu ugulilindila ilikanza lyaho, umuwikaji bhokwe bhunubho.
Umunhu ng’wunuyo, agikolaga nu nsabhi umbuli Luka 12:16-21 uyo agakija ugwisabhya ukuli Mulungu, kunguno nuweyi agahayaga kupandika ginhu bho lwaha na bho nduhu ugulilindila ilikanza lyaho umuwikaji bhokwe bhunubho. Hunagwene abhanhu bhagang’wilaga giki, “uyo agijilaga bho ntwe adalindilaga.”
Ulusumo lunulo lolanga bhanhu higulya ya kuleka lwaha na wiminholo bho gwiyumilija gutumama milimo yabho chiza, kugiki bhadule kupandika sabho ja gutumamila umukaya jabho jinijo.
Mathayo 26:14–16.
Luka 12:15.
Mithali 15:27.
1Timotheo 6:10.
Wafilipi 4:11–12.
Waebrania 13:5.
Mathayo 6:33.
SWAHIILI: MWENYE TAMAA YA PUPA HADIRIKI KUSUBIRI.
“Mwenye tamaa ya pupa hadiriki kusubiri” ni methali ya kitamaduni inayoelezea wazo kwamba mtu anayedhibitiwa na tamaa za uchoyo huwa hana subira. Mtu kama huyo anataka kupokea, kumiliki, au kula kitu mara moja na anaweza kupata shida kusubiri kwa wakati unaofaa. Ndiyo maana watu husema kwamba, “mwenye tamaa ya pupa hadiriki kusubiri.”
Methali hii hulinganishwa kwa mtu yule ambaye kila wakati anataka zaidi ya kile kinachotosha na hawezi kusubiri kwa subira kwa wakati unaofaa maishani mwake. Mtu kama huyo anaweza kukimbilia kufanya maamuzi, kuchukua kile ambacho ni cha wengine, au kutoa faida za muda mrefu kwa ajili ya kuridhika mara moja kwa sababu ya uchoyo wake. Kwa mfano, mtu kama huyo mwenye tamaa anaweza kuona mafanikio ya mtu mwingine na mara moja kutaka kuyachukua, badala ya kufanya kazi kwa subira kwa ajili ya mafanikio yake mwenyewe. Yeye hushindwa kuwa katika familia yake kwa mafanikio kwa sababu ya subira yake.
Mtu huyu hufanana na tajiri mjinga katika Luka 12:16–21, ambaye alikuwa na mazao mengi na alitaka kujenga ghala kubwa zaidi ili aweze kujiwekea kila kitu. Alizingatia kukusanya mali lakini alishindwa kutambua umuhimu wa uhusiano wake na Mungu.
Pia yeye hufanana na Yuda Iskariote, ambaye aliruhusu uchoyo umshawishi na akakubali pesa ya kumsaliti Yesu (Mathayo 26:14–16). Ndiyo maana watu husema kwa mtu kama huyo kwamba, “mwenye tamaa ya pupa hadiriki kusubiri.”
Methali hiyo huwafundisha watu kwamba uchoyo huzaa kukosa subira, huku hekima ikifundisha uvumilivu na kujidhibiti.
Pia huwapa watu wazo la: kuepuka uchoyo kwa kuridhika na kile walicho nacho na kufanya kazi kwa uaminifu kwa kile wanachohitaji.
Kufanya mazoezi ya uvumilivu kwa sababu mambo mema mara nyingi huhitaji muda. Kujidhibiti kwani si kila tamaa inapaswa kutoshelezwa mara moja.
Kuheshimu mali za watu wengine kwa sababu uchoyo unaweza kusababisha dhuluma na migogoro. Kumwamini Mungu kwa sababu Mungu hutoa kulingana na hekima na wakati Wake. Kufikiria matokeo kama kukosa subira kunakosababishwa na uchoyo kunaweza kuharibu mahusiano, fursa, na hata maisha ya kiroho ya mtu. Kuridhika kwa sababu kuridhika humlinda mtu dhidi ya kudhibitiwa na tamaa nyingi.
Luka 12:15 “Jihadharini! Jihadharini na kila aina ya uchoyo; uzima haumo katika wingi wa mali.” Huenda huu ndio ulinganifu ulio wazi zaidi wa kibiblia. Yesu anaonya kwamba maisha ni muhimu zaidi kuliko mali.
Mithali 15:27, “Mwenye tamaa huharibu nyumba zake, lakini yeye achukiaye rushwa ataishi.” Uchoyo unaweza kuharibu sio tu mtu binafsi bali pia familia na jamii.
1Timotheo 6:10, “Kwa maana kupenda pesa ni mzizi wa uovu wote.” Uchoyo unapotawala moyo, mtu anaweza kufanya mambo ambayo ni hatari kwa wengine na kwake mwenyewe.
Wafilipi 4:11–12. Paulo anafundisha umuhimu wa kuridhika, iwe mtu ana vingi au vichache.
Waebrania 13:5. “Endeleeni na kupenda pesa na kuridhika na vitu mlivyo navyo.” Kuridhika ni kinyume cha uchoyo usiodhibitiwa.
Mathayo 6:33, “Tafuteni kwanza ufalme wake na haki yake.” Yesu anafundisha kwamba ufalme wa Mungu unapaswa kuja kabla ya mali na tamaa za kibinafsi.
Kwa hivyo, methali hiyo “Mwenye tamaa ya pupa hadiriki kusubiri” inatukumbusha kwamba uchoyo hufanya moyo usiwe na subira, lakini imani hufanya moyo uwe na subira. Mtu mwenye tamaa anauliza, “Ninawezaje kupata zaidi sasa?” Mtu mwaminifu anauliza, “Mapenzi ya Mungu ni nini, na je, naweza kusubiri wakati Wake?”
Kwa hivyo, Wakristo wanapaswa kubadilisha uchoyo na kuridhika, kutokuwa na subira na uvumilivu, na ubinafsi na ukarimu.
Kwa hiyo, “Moyo wenye tamaa husema kila wakati, ‘Nipe zaidi na unipe sasa.’ Moyo mwaminifu husema, ‘Nitamtumaini Mungu na kusubiri wakati Wake.’”
Mkristo anapaswa kukumbuka: kile tunachopata kupitia uchoyo kinaweza kutoweka haraka, lakini kile tunachopokea kwa uvumilivu, uaminifu, na baraka za Mungu huleta amani ya kudumu.
ENGLISH: THE GREEDY CANNOT WAIT.
“The greedy cannot wait” is a traditional proverb expressing an idea that a person who is controlled by greed becomes impatient. Such a person wants to receive, possess, or consume something immediately and may find it difficult to wait for the proper time. That is why people say, “the greedy cannot wait.”
This proverb is compared to a person who always wants more than what is enough and cannot patiently wait for the right time in his life. Such a person may rush into decisions, take what belongs to others, or sacrifice long-term benefits for immediate satisfaction because of his greed. For example, such a greedy person may see another person’s success and immediately want to take it, rather than working patiently for his or her own success. He fails to be successifully at his family because of his impatient.
This person resembles the rich fool in Luke 12:16–21, who had abundant crops and wanted to build larger barns so that he could keep everything for himself. He focused on accumulating possessions but failed to recognize the importance of his relationship with God.
It also resembles Judas Iscariot, who allowed greed to influence him and accepted money in exchange for betraying Jesus (Matthew 26:14–16). That why people say such person, the greedy cannot wait.”
The proverb teaches people that greed produces impatience, while wisdom teaches patience and self-control.
It also imparts in people an idea of: avoiding greed by being satisfied with what they have and working honestly for what they need.
Practicing patience because good things often require time. Exercising self-control as not every desire should be satisfied immediately.
Respecting other people’s possessions because greed can lead to injustice and conflict. Trusting God because God provides according to His wisdom and timing. Thinking about the consequences as impatience caused by greed can destroy relationships, opportunities, and even one’s spiritual life. Being content because contentment protects a person from being controlled by excessive desire.
Luke 12:15 “Watch out! Be on your guard against all kinds of greed; life does not consist in an abundance of possessions.” This is perhaps the clearest biblical parallel. Jesus warns that life is more important than possessions.
Proverbs 15:27, “The greedy bring ruin to their households, but the one who hates bribes will live.” Greed can destroy not only an individual but also the family and community.
1 Timothy 6:10, “For the love of money is a root of all kinds of evil.” When greed controls the heart, a person may do things that are harmful to others and to himself or herself.
Philippians 4:11–12. Paul teaches the importance of contentment, whether one has much or little.
Hebrews 13:5. “Keep your lives free from the love of money and be content with what you have.” Contentment is the opposite of uncontrolled greed.
Matthew 6:33, “Seek first his kingdom and his righteousness.” Jesus teaches that God’s kingdom should come before material possessions and personal desires.
Therefore, that proverb “The greedy cannot wait” reminds us that greed makes the heart impatient, but faith makes the heart patient. A greedy person asks, “How can I get more now?” A faithful person asks, “What is God’s will, and can I wait for His time?”
Therefore, Christians should replace greed with contentment, impatience with patience, and selfishness with generosity.
Hence, “A greedy heart always says, ‘Give me more and give it to me now.’ A faithful heart says, ‘I will trust God and wait for His time.’”
The Christian should remember: what we gain through greed may disappear quickly, but what we receive with patience, honesty, and God’s blessing brings lasting peace.