1028. LIGUNILA LYA MUNHU LIDAMALAGA MUNHU.

Imbuki ya lusumo lunulo, yingilile kubhusagiji bho munhu umuligunila ilo guligotulilwa. Bhalihoyi bhanhu abho bhagajila munhu Nyalanja bhugagubhukija mumagunila. Inyalanja yinilo ili ilamba kunkoa go Singida. Abhoyi bhagaja bhugagwenha umunhu gunuyo umuchalo jabho ija idisa. Bhagagujinja umunhu gunuyo mpaga gushila umumagunila gabho.

Lushugu lumo, bhagagayiwa munhu gogutwila mumakubhi, bhugagema ugutuula amakono gabho umuligunila linilo. Aho bhagafunya amakono genayo bhugabhona galina munhu, huna bhulikunhunha iligunila linilo mpaga bhupandika munhu gugotwila umumakubhi gabho.

Gashinaga goligadamila munhu gunuyo umukati ya ligunila linilo uyo gugalimanyichaga igiki lyali na munhu. Hunagwene abhanhu bhagayomba giki, “ligunila lya munhu lidamalaga munhu.”

Ulusumo lunulo, lugalenganijiyagwa kuli munhu msabi omajikolo mingi umukikale kakwe. Umunhu ng’wunuyo agikalaga amanyikile duhu igiki alina sabho aho azengila nulu jigashila imumitugo jakwe jinijo, kunguno jigalekaga julugu aho jikalaga. Uweyi agabhizaga na bhumanyikijo bhutale bho sabho ijo alinajo umukikalile kakwe, kunguno ya jimanikijo ijo jigalekaga ni sabho jinijo, umuwikaji bhokwe.

Umunhu ng’wunuyo, agikolaga niligunila lya munhu uyo gugadamilaga moyi, kunguno nuweyi agikalaga na jimanyikijo ja sabho jakwe ijo wikalaga najo, umukikalile kakwe. Hunagwene abhanhu bhagang’wilaga giki, “ligunila lya munhu lidamalaga munhu.”

Ulusumo lunulo, lolanga bhanhu higulya ya kujilanhana chiza isabho jabho bho gujitumila bho masala, kugiki jidule gubhambilija chiza umuwikaji bhobho, nabho bhalabhalekele isabho jinijo.

Mithali 27:23 – 24.

Mithali 19:4.

Luka 14:34 – 35.

KISWAHILI: GUNIA LA CHUMVI HALIMALIZI CHUMVI.

Chanzo cha methali hiyo, kilianzia kwenye ubakiaji wa chumvi kwenye gunia ilimokuwa imewekwa. Walikuwepo watu walioenda Nyalanja kuchota chumvi kwemye magunia. Nyalanja hiyo iko Iramba mkoani Singida. Walioenda kuchota chumvi hiyo walitoka kwenye kijiji cha Idisa. Walipoileta chumvi hiyo waliiuza mpaka ikaisha yote kwenye magunia yao.

Siku moja waliishiwa chumvi ya kutumia kwenye mboga, wakajaribu kuweka mikono yao kwenye gunia lilikuwa na chumvi hiyo. Walipoitoa mikono hiyo ilionekana ina chumvi, ndipo wakalitikisha gunia hilo na kupata chumvi ya kutosha kutumia kwenye mboga yao.

Kumbe chumvi hiyo iligandamana ndani ya gunia hilo walilokuwa wameitunzia kuonesha kwamba lilikuwa na chumvi. Ndiyo maana watu hao walisema kwamba, “gunia la chimvi halimalizi chumvi.”

Methali hiyo, hulinganishwa kwa mtu yule ambaye ni tajiri wa mali nyingi katika maisha yake. Mtu huyo, huwa na alama za kuonesha uwepo wa mali alizokuwa nazo ikiwemo mifugo, hata kama mali hizo zitakuwa zimeisha, kwa sababu huwa inaacha lutuba pale ilipoishi kwa muda mrefu. Yeye huendelea kuwa na alama kubwa za utajiri wake huo, kwa sababu ya uwepo wa sehemu mbalimbali zilibalishwa na utajiri wake huo, maishani mwake.

Mtu huyo, hufanana na lile gunia la chumvi iliyogandamana ndani yake, kwa sababu naye huwa na alama za mali alizokwa nazo, katika maisha ya utajiri wake huo. Ndiyo maana watu humwambia kwamba, “gunia la chumvi halimalizi chumvi.”

Methali hiyo, hufundisha watu juu ya kuzitunza vizuri mali zao kwa kuzitumia kwa akili, ili ziweze kuwasaidia vizuri maishani mwao, na wale watakaowaachia mali hizo.

Mithali 27:23 – 24.

Mithali 19:4.

Luka 14:34 – 35.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.