1031. DUTAGA INDILI BHUGALI BHUSEB’U.

Ulusumo lunulo, luhoyelile higulya ya bhulanhani bho ng’wa kugiki adizubishiwa na fugo ya bhugali bhuseb’u. Ikale olihoyi munhu uyo agazuka bhugali hikanza lya bhujiku. Aho obisha ubhugali bhunubho, agabhubhucha ajile gujubhutenga kugiki abhanhu bhalye.

Aliyo lulu, umunhu ng’wunuyo, agunang’wana nu ng’wana okwe umzila, ung’wila giki, “dutaka indili bhugali bhuseb’u.” Uguduta indili mumho, gwisesa bho gunyamuka numa kugiki akije gubishiwa nilifugo ilya bhugali ubhuseb’u bhunubho. Hunagwene abhang’wila ung’wana okwe ng’wunuyo giki, “dutaga indili bhugali bhuseb’u.” Ung’wa okwe ng’wunuyo agigwa wisesa gitumo agawililwa nu myaji okwe.

Ulusumo lunulo, lugalenganijiyagwa kuli munhu uyo agabhalanhanaga chiza abhana bhakwe, umukikalile kakwe. Umunhu ng’wunuyo, agikalaga bihi na bhana wake bho gubhatongela inzila ijagwikala chiza na bhanhu, kunguno ya bhutogwa bhakwe bhutale ukubhana bhakwe bhanabho. Uweyi agabhakujaga abhana bhakwe pye abhose bho lilange lya gwikala bhidilile chiza bhuli ng’wene, kunguno ya nhungwa jakwe ijawiza jinijo, umuwikaji bhokwe.

Umunhu ng’winuyo, agikolaga nuyo agananhana ng’wana okwe ukija gupya fugo ya bhugali bhuseb’u, kunguno nuweyi agabhalanhanaga abhana bhakwe bho gubhawila bhaleke nhungwa ja bhubhi, kugiki bhikale najo ijagwidilila chiza, umuwikaji bhobho. Hunagwene agang’wilaga bhuli ng’wene giki, “dutaga indili bhugali bhuseb’u.”

Ulusumo lunulo, lolanga bhabyaji higulya ya gwikala na bhulalanhanu bho gubhalanhana chiza abhanhu bhabho, umukikalile kabho, kugiki bhakije bhulabhuka, nulu gulangwa nhungwa ja bhubhi na bhabihya, umuwikaji bhobho.

Waefeso 6:1-4.

Mithali 23:1-2.

Mithali 5:1-2.

Kutoka 20:12.

KISWAHILI: VUTA NGOZI UGALI NI WA MOTO.

Methali hiyo, huongelea juu ya utunzaji wa mtoto ili asiunguzwe  na chungu cha ugali wa moto. Hapo zamani alikuwepo mtu mmoja aliyekuwa anapika ugali wakati wa usiku. Alipoivisha alibeba chungu cha ugali huo kwenda kutenga mezani ili watu wale.

Lakini basi, mtu huyo alikutana na mtoto wake njiani, akamwambia, “vuta ngovi ugali ni wa moto.” Maana yake, ni kumwambia arudi kinyume nyume ili asiunguzwe na chungu hicho cha ugali wa moto. Ndiyo maana alimwambia kwamba, “vuta ngozi ugali ni wa moto.” Mtoto huyo aliposikia hivyo alitii haraka kwa kutekeleza alichoambiwa na mzazi wake.

Methali hiyo, hulinganishwa kwa mtu yule ambaye huwaangalia vizuri watoto wake, katika maisha yake. Mtu huyo, huwa karibu nao hao watoto wake kwa kuwaongoza katika njia za kuishi vizuri na watu kwa sababu ya upendo wake huo mkubwa kwao. Yeye huwakuza watoto wake wote katika malezi mema ya kumjali kila mmoja, kwa sababu ya tabia yake hiyo njema, maishani mwake.

Mtu huyo, hufanana na yule mzazi aliyemlinda mwanae kwa kumwepusha kuunguzwa na chungu cha moto, kwa sababu naye huwalinda watoto wake kwa kuwalea katika malezi mema ya kuacha uovu na kutenda mema. Ndiyo maana yeye humwambia kila mmoja wao kwamba, “vuta ngozi ugali ni wa moto.”

Methali hiyo, hufundisha wazazi juu ya kuwa na umakini wa kuwalinda vizuri watoto wao, ili wasije wakaumizwa, au kufundishwa tabia ya kutenda maovu na waovu, maishani mwao.

Waefeso 6:1-4.

Mithali 23:1-2.

Mithali 5:1-2.

Kutoka 20:12.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.