Aho kale olihoyi munhu uyo agayitungila ing’hinda yakwe hiyiku lisaji aho lyalililalile. Aho lyamisha iliyiku linilo ligandya guyumpeja umunhu ng’wunuyo kugiki linkunde kunguno lyali likali noyi. Hunagwene abhanhu bhagang’wila giki, “witungilaga ing’hinda hiyiku isaji imba uguitaligula ginehe!”
Ulusumo lunulo, lugalenganijiyagwa kuli munhu uyo agagikoloshaga mamunhu mashilimu umukikalile kakwe. Umunhu ng’wunuyo, agacholaga mamihayo bho gugikolosha amamunhu amashilimu ayo gagankanyaga ikesi kunguno gajimanile sheria, umuwikaji bhogo. Uweyi agamalaga isabho jakwe bho gugalipa amamunhu ayo agagikoloshaga genayo ulugankinda ahibhanza, kunguno gamanile uguyomba.
Umunhu ng’wunuyo, agikolaga nuyo agaitungila inhinda yakwe hiyiku isaji, kunguno nuweyi agagikoloshaga mamunhu mashilimu ayo gajimanile isheria ja hibhanza, umuwikaji bhogo. Hunagwene abhanhu bhagang’wilaga giki, “witungilaga ing’hinda hiyiku isaji imba uguitaligula ginehe!”
Ulusumo lunulo, lolanga bhanhu higulya ya guleka gwichobhela mamihayo bho gubhikolosha abhichabho, kugiki bhadule gujilanhana chiza isabho jabho, umukaya jabho jinijo.
Mithali 21:24-25.
Mithali 18:23.
KISWAHILI: UMEIFUNGIA NJUGA KWA MAKISAI KICHAA SIJUI UTAIFUNGUAJE!
Hapo zamani alikuwepo mtu aliyeifungia njuga yake kwa makisai kichaa wakati akiwa amelala. Alipoamka makisai huyo alianza kumfukuza ili amugonge kwa sababu alikuwa mkali mno. Ndiyo maana watu walimwambia kwamba, “umeifungia njuga kwa makisai kichaa sijui utaifunguaje.”
Methali hiyo, hulinganishwa kwa mtu yule ambaye huwachokoza watu waliowajanja, katika maisha yake. Mtu huyo, hutafuta kesi kwa kuwachokoza watu hao wenye ujanja wa kujua sheria ambao humshinda kesi kwa sababu ya uelewa wao mzuri wa sheria hizo, katika maisha yao. Yeye huzimaliza mali zake kwa kuwalipa watu hao wenye ujanja wa kuongea vizuri mahakamani wanapomshinda kesi kwa sababu ya wao kuzijua vizuri sheria za hapo mahakamani.
Mtu huyo, hufanana na yule aliyeifungia njuga yake kwa makisai kichaa akashindwa kuifungua, kwa sababu naye hujitafutia kesi kwa kuwachokoza watu wanaozijua sheria vizuri, ambao humshinda kesi na kumlipisha, katika maisha yake. Ndiyo maana watu humwambia kwamba, “umeifungia njuga kwa makisai kichaa sijui utaifunguaje.”
Methali hiyo, hufundisha watu juu ya kuacha kujitafutia kesi kwa kuwachokoza wenzao, ili waweze kuzitunza vizuri mali zao, katika familia zao.
Mithali 21:24-25.
Mithali 18:23.
ENGLISH: YOU HAVE TIED A BELL TO A CRAZY OX, I DO NOT KNOW HOW YOU WILL UNTIE HIM!
Once upon a time, there was a man who tied his rattle to a crazy ox during sleeping time. When the ox woke up started chasing him to hit him because of being too fierce. That is why people told him that, “you have tied a bell to a crazy ox, I do not know how you will untie him!”
This proverb is compared to the person who provokes clever people in his life. Such person, looks for a case by provoking those people who are clever to know the law enough to win the case because of their good understanding of those laws, in their lives. He ends his wealth by paying those people who have skills to speak well in court when they win the case because they know well the rules of those courts.
This person resembles the one who tied his bell to a crazy ox and failed to untie him, because he also seeks a lawsuit by provoking people who know the law well, who normally win the case and tell him to pay them. That is why people tell him that, “you have tied a bell to a crazy ox, I do not know how you will untie him!”
This proverb imparts in people an idea of stopping provoking their people, so that they can take good care of their properties, in their families.
Proverbs 21:24-25.
Proverbs 18:23.












